సాహిత్యం

బ్రాహ్మణుల స్థితి గతులపై ఒక వివరణ
మొత్తం 99 రచనలు ఉన్నాయి ..
వ్రాత : గిరి ప్రసాద్ శర్మ

 

1. మనవాళ్లు
2. అమ్మో వీళ్లా
3. నాయకులే బక్షిస్తే
4. మేధావి వర్గం
5. పెద్దల గొడవ
6. పాంతుల స్వర్గం
7. దానాలకోసమ్
8. కదలరు కదలనివ్వరు
9. పిశాచాల పర్వం
10. శాలువాల ఘట్టం
11. ఎవడికి సన్మానం
12. దొందూ దొందే
13. చావు కు ఇవ్వండి
14. మైకు ఇవ్వండి
15. పెళ్లిళ్ల గోల
16. చదివిద్దాం రండి
17.అమ్ముదామా
18. వృధ్యాప్త గాధలు
19. జెనెరల్ బాడీలు
20. ఒక పట్టాన తేల్చరు
21. మన మాస పత్రిక
22. బ్రాహ్మణ భవనాలు
23. నేనే మెధావిని
24. మాట వినరు
25. మాట్లాడి వెళ్లిపోతారు
26. అన్నీ కావాలి
27. అతి వినయం
28. నాదీ నీదీ
29. రాత్రి చర్చలు
30. రాళ్లు వెద్దాం
31. జెయెసీలు
32. సమాఖ్య సమైక్య
33. పెద్దలు గౌరవం
34. వేద పాఠశాలలు
35. అన్యాయాలు
36. పరిషత్తు -కార్పొరేషన్
37. పథకాలు బడ్జెట్టు
38. గొశాల ఘోష
39. వాట్సాప్ వీరులు
40. పేపర్లకె పరిమితం
41. వాస్తవాలు అవాస్తవాలు
42. గొర్రె కాపరులైపొయారు
43. కుల ద్రోహులు
44. దారి తప్పిన సంప్రదాయాలు
45. మా ఇంట్లో అన్ని ఉన్నాయి
46. విరాళాలు ఇద్దాం
47. మొండి ఘటాలు
48. వైద్యానికి ఇరవై లక్షలు
49. భార్య పై ప్రతాపం
50. నేనెవరి మాట వినను
51. నానా యాగీ
52. నిద్రపోతున్నారు
53. పుస్తకాల లొ మనం
54. మేధావుల మాట
55.పెరిగిన సంఘాలు
56. మనం ఇక్కడే ఉందాం
57. పెద బ్రాహ్మణుడు
58. దేవాలయాల్లో మనవారు
59. వారు సహకరించడం లేదు
60. రాజకీయ బ్రాహ్మణ సంఘాలు
62. కంచె ఐలయ్యలు పెరిగారు
63. తప్పు మనదే
64. గ్రామాల్లో జాతీయ సంఘాలు
65. ఉన్న ఊర్లో లేదు గాని…
66. నేనా నువ్వా
67. మహిళా సంఘాలనూ విడదీశారు
68. ఒక శకం ముగిసింది
69. పెద్దవాళ్లు
70. తెలిసీ నటించారు
71. వెళ్లిపోతున్నారు
72. కులాంతర వివాహాలు
73. వద్దు నాయనా
74. ఎప్పుడు మారుతాం
65. ఆడిగేదీ రాదు
66. అహంకారం తో
67. నడిమంత్రపు సిరి
68. మీడియా పులులు
69. ప్రకటనలకు కోట్లు
70. కేవలం బ్రాహ్మణులకె
71. వర్గాలు వైరాలు
72. తెర వెనుక రాజకీయాలు
73. చైర్మన్ నేనే
74. హోటళ్లలో మకాం
75. బ్రాహ్మణుడు -సమాజం
76. మత మార్పిడి
77. చెడినోడి నీతులు
78. కమ్మగా నవ్వుతారు -ఎమి చెయ్యరు.
79. మరీ అడ్డ సన్నాసులు
80. అఫిషియల్ జోకర్లు
81. దేశాయ్ -గిరి
82. ఆ ఇద్దరు
83. పల్లకీ సేవలు భేష్
84. జగన్ జనం
85. వ్యక్తిగతాలు
86. దర్శనాలు సిఫారసులు
87. డాలర్ సామి
88. జగన్ మేలా కెసీయార్ మేలా
89. నూతన సంవత్సరం
90. పీఠాల్లో మనవారు
91. స్వామీజీ ఐపొయారు
92. బ్రాహ్మణ ఆస్తులు గంగపాలు
93. గుడి మాన్యం
94. ఎలా చెప్పాలి
95. మన యూత్
96. కొనేటి శ్రీనివాస్
97. వాడి నోరు
98. వాడికి వాడే అద్యక్షుడు
99. ఏముందీ మన చేతుల్లో

 

గోత్రములు : ఋషులు

1. అగస్త్య                       అగస్త్య                         అగస్త్య                      1 ఋషి ప్రవర : అగస్త్య (ఏక ఋషి ప్రవర)
                                                                                                                 3 ఋషి ప్రవర : అగస్త్య, దర్భాచ్యుత, అగస్తి

2.  అగస్త్య                      అగస్త్య                            అగస్త్య                    3 ఋషి ప్రవర : అగస్త్య, దర్భాచ్యుత, సోమావహ

3.  అగ్నిరాధ్య              విశ్వామిత్ర                        విశ్వామిత్ర                3 ఋషి ప్రవర: విశ్వామిత్ర, అఘమర్షణ, అగ్నివైశ్య లేదా కౌశిక

4.  అగ్నివేశ                 భారద్వాజ                        ఆంగీరస                  3 ఋషుల ప్రవర : భారద్వాజ, ఆంగీరస, బార్హస్పత్య.

5.  అఘమర్షణ              విశ్వామిత్ర                      విశ్వామిత్ర                3 ఋషి ప్రవర: విశ్వామిత్ర, అఘమర్షణ, అగ్నివైశ్య లేదా కౌశిక

6.  అజ                         విశ్వామిత్ర                       విశ్వామిత్ర               3 ఋషి ప్రవర: విశ్వామిత్ర, మధుశ్చంద, అజ్యస

7.  అజమిద (ఆజమిద)   ఆంగీరస                            కణ్వ                    3 ఋషుల ప్రవర : ఆంగీరస, కణ్వ, అజమిద లేదా అఘోర.

8. అజ్య                       విశ్వామిత్ర                      విశ్వామిత్ర                  3 ఋషి ప్రవర: విశ్వామిత్ర, మధుశ్చంద, అజ్యస

9.  అత్రి                      ఆత్రేయ                           ఆత్రేయ                     3 ఋషి ప్రవర : ఆత్రేయ, అర్చమానస, శ్వవాశ్య

10.  అనూవ                 భృగు                              జామదగ్న్య              3 ఋషుల ప్రవర : భార్గవ, చ్యవన, ఆప్నావన 
                                                                                                       5 ఋషుల ప్రవర : భార్గవ, చ్యవన, ఆప్నావన, ఔరవ, జామదగ్న్య

11. అభరద్వసు               వశిష్ఠ                              వశిష్ఠ                     3 ఋషుల ప్రవర : వశిష్ఠ, ఇంద్రప్రమద, అభరద్వసు

12. అభివత                    భృగు                            జామదగ్న్య               3 ఋషుల ప్రవర : భార్గవ, చ్యవన, ఆప్నావన 
                                                                                                        5 ఋషుల ప్రవర : భార్గవ, చ్యవన, ఆప్నావన, ఔరవ, జామదగ్న్య

13. అయాస్య                ఆంగీరస                              గౌతమ                 3 ఋషుల ప్రవర :
                                                                                                                         1. ఆంగీరస, ఆయాస్య, గౌతమ
                                                                                                                         2. ఆంగీరస, గౌతమ, ఔచత్య
                                                                                                                         3. ఆంగీరస, గౌతమ, ఔసిజ
                                                                                                                         4. ఆంగీరస, గౌతమ, దీర్ఘతమస
                                                                                                                         5. ఆంగీరస, గౌతమ, వామదేవ

                                                                                                       5 ఋషుల ప్రవర :
                                                                                                                         ఆంగీరస, గౌతమ, ఔచిజ, ఔచత్య, బార్హస్పత్య. 

14. అవట                    భృగు                                 జామదగ్న్య              3 ఋషుల ప్రవర : భార్గవ, చ్యవన, ఆప్నావన 
                                                                                                         5 ఋషుల ప్రవర : భార్గవ, చ్యవన, ఆప్నావన, ఔరవ, జామదగ్న్య    

15. అష్టక                   విశ్వామిత్ర                          విశ్వామిత్ర                 3 ఋషి ప్రవర: విశ్వామిత్ర, అష్టక, పూరణ

16. అసిత                     కాశ్యప                                కాశ్యప                   3 ఋషుల ప్రవర : కాశ్యప, ఆవత్సర, అసిత

17. అక్షిల                    భారద్వాజ                          ఆంగీరస                   5 ఋషుల ప్రవర : ఆంగీరస, బార్హస్పత్య, భారద్వాజ, కాత్య, అక్షిల లేదా అఖిల

18. అక్షిల                      విశ్వామిత్ర                      విశ్వామిత్ర                  3 ఋషి ప్రవర: విశ్వామిత్ర, కట, అక్షిల

19. అంబరీష                   ఆంగీరస                          హరిత                      3 ఋషుల ప్రవర : 
                                                                                                                           1. ఆంగీరస, అంబరీష, హరిత 
                                                                                                                           2. ఆంగీరస, అంబరీష, యవనాశ్వ 
                                                                                                                           3. హరిత, అంబరీష, యవనాశ్వ 

20. ఆత్రేయ                    ఆత్రేయ                          ఆత్రేయ                    3 ఋషి ప్రవర : ఆత్రేయ, అర్చమానస, శ్వవాశ్య

21.  ఆర్ష్ణిసేన                      భృగు                         జామదగ్న్య                 3 ఋషుల ప్రవర : భార్గవ, చ్యవన, ఆప్నావన 
                                                                                                          5 ఋషుల ప్రవర : భార్గవ, చ్యవన, ఆప్నావన, ఔరవ, జామదగ్న్య

22. ఆరుష్ణ                     ఆంగీరస                        విష్ణువృద్ధ                   3 ఋషుల ప్రవర : ఆంగీరస, విష్ణువృద్ధ, నేతుండి. 

23. ఆరౌహిణ               విశ్వామిత్ర                       విశ్వామిత్ర                   3 ఋషి ప్రవర: విశ్వామిత్ర, రౌహిణక, దేవరథ

24. ఆవత్సర                 కాశ్యప                            కాశ్యప                       3 ఋషుల ప్రవర : కాశ్యప, ఆవత్సర, నైద్రువ
                                                                                                          5 ఋషుల ప్రవర :  కాశ్యప, ఆవత్సర, నైద్రువ, రేభ, రిభ
                                                                                                          7 ఋషుల ప్రవర : కాశ్యప, ఆవత్సర, నైద్రువ, రేభ, రిభ, శాండిల్య, శండిల    

25. ఆంగీరస                 ఆంగీరస                             కణ్వ                       3 ఋషుల ప్రవర : ఆంగీరస, కణ్వ, అజమిద లేదా అఘోర.

26.  ఇద్వావహ              అగస్త్య                             అగస్త్య                      3 ఋషి ప్రవర : అగస్త్య, దర్భాచ్యుత, ఇద్వావహ

27. ఇంద్రకౌశిక            విశ్వామిత్ర                        విశ్వామిత్ర                  3 ఋషి ప్రవర: విశ్వామిత్ర, శాలంకాయన, కౌశిక. 

28.  ఇంద్రప్రమద             వశిష్ఠ                               వశిష్ఠ                     3 ఋషుల ప్రవర : వశిష్ఠ, భరద్వాజ, ఇంద్రప్రమద    

29. ఉపమన్యు                వశిష్ఠ                                వశిష్ఠ                     3 ఋషుల ప్రవర : వశిష్ఠ, ఇంద్రప్రమద, ఉపమన్యు

30. ఉలూక                 విశ్వామిత్ర                        విశ్వామిత్ర                   3 ఋషి ప్రవర: విశ్వామిత్ర, అష్టక, ఉలూక

31.  ఋషమా                 ఆత్రేయ                             ఆత్రేయ                   3 ఋషి ప్రవర : ఆత్రేయ, అర్చమానస, ఋషమా

32.  ఋక్ష                    భారద్వాజ                          ఆంగీరస                   5 ఋషుల ప్రవర : ఆంగీరస, బార్హస్పత్య, భారద్వాజ, శైన్య, గార్గ


33. ఔచత్య                    ఆంగీరస                              గౌతమ                  3 ఋషుల ప్రవర :
                                                                                                                            1. ఆంగీరస, ఆయాస్య, గౌతమ
                                                                                                                            2. ఆంగీరస, గౌతమ, ఔచత్య
                                                                                                                            3. ఆంగీరస, గౌతమ, ఔసిజ
                                                                                                                            4. ఆంగీరస, గౌతమ, దీర్ఘతమస
                                                                                                                            5. ఆంగీరస, గౌతమ, వామదేవ
                                                                                                          5 ఋషుల ప్రవర :  ఆంగీరస, గౌతమ, ఔచిజ, ఔచత్య, బార్హస్పత్య 

34. ఔజటశాయన             భృగు                       జామదగ్న్య                     3 ఋషుల ప్రవర : భార్గవ, చ్యవన, ఆప్నావన 
                                                                                                           5 ఋషుల ప్రవర : భార్గవ, చ్యవన, ఆప్నావన, ఔరవ, జామదగ్న్య 

35. ఔతిథి                          ఆత్రేయ                    ఆత్రేయ                         3 ఋషి ప్రవర : ఆత్రేయ, అర్చమానస, పౌర్వతిథ్య లేదా పౌర్వతిక్య

36. ఔదల                        విశ్వామిత్ర                 విశ్వామిత్ర                      3 ఋషి ప్రవర: విశ్వామిత్ర, దేవరథ, ఔదల

37. ఔరస                          విశ్వామిత్ర                విశ్వామిత్ర                      3 ఋషి ప్రవర: విశ్వామిత్ర, అష్టక, పూరణ

38. ఔర్జయాత                    భారద్వాజ                 ఆంగీరస                        3 ఋషుల ప్రవర : భారద్వాజ, ఆంగీరస, బార్హస్పత్య

39. ఔసిజ                           ఆంగీరస                    గౌతమ                        3 ఋషుల ప్రవర :
                                                                                                                            1. ఆంగీరస, ఆయాస్య, గౌతమ
                                                                                                                            2. ఆంగీరస, గౌతమ, ఔచత్య
                                                                                                                            3. ఆంగీరస, గౌతమ, ఔసిజ
                                                                                                                            4. ఆంగీరస, గౌతమ, దీర్ఘతమస
                                                                                                                            5. ఆంగీరస, గౌతమ, వామదేవ
                                                                                                           5 ఋషుల ప్రవర :  ఆంగీరస, గౌతమ, ఔచిజ, ఔచత్య, బార్హస్పత్య 

40. కట                              భారద్వాజ                    ఆంగీరస                   3 ఋషుల ప్రవర : భారద్వాజ, ఆంగీరస, బార్హస్పత్య 

41. కట                                 విశ్వామిత్ర                 విశ్వామిత్ర                 3 ఋషి ప్రవర: విశ్వామిత్ర, కట, అక్షిల

42. కట్యా                             విశ్వామిత్ర                  విశ్వామిత్ర                  3 ఋషి ప్రవర: విశ్వామిత్ర, కట, అక్షిల   

43. కణ్వ                                ఆంగీరస                       కణ్వ                      3 ఋషుల ప్రవర : ఆంగీరస, కణ్వ, అజమిద లేదా అఘోర

44.  కపి                                 భారద్వాజ                   ఆంగీరస                  5 ఋషుల ప్రవర :  ఆంగీరస, బార్హస్పత్య,  భారద్వాజ, శైన్య, గార్గ    

45. కపిల                               భారద్వాజ                   ఆంగీరస                  5 ఋషుల ప్రవర :  ఆంగీరస, బార్హస్పత్య, భారద్వాజ, శైన్య, గార్గ. 

46. కశ్యప                                 కాశ్యప                       కాశ్యప                  3 ఋషుల ప్రవర :  కాశ్యప, ఆవత్సర, నైద్రువ
                                                                                                            5 ఋషుల ప్రవర :  కాశ్యప, ఆవత్సర, నైద్రువ, రేభ, రిభ
                                                                                                            7 ఋషుల ప్రవర : కాశ్యప, ఆవత్సర, నైద్రువ, రేభ, రిభ, శాండిల్య, శండిల

47.  కామకాయన                   విశ్వామిత్ర                విశ్వామిత్ర                  3 ఋషి ప్రవర: విశ్వామిత్ర, దేవరథ, దైవతారస

48. కామ్య                              ఆంగీరస                  విష్ణువృద్ధ                   3 ఋషుల ప్రవర : ఆంగీరస, శతమర్షణ, కామ్య

49. కాశ్యప                             కాశ్యప                      కాశ్యప                      3 ఋషుల ప్రవర : కాశ్యప, ఆవత్సర, నైద్రువ
                                                                                                             5 ఋషుల ప్రవర :  కాశ్యప, ఆవత్సర, నైద్రువ, రేభ, రిభ
                                                                                                             7 ఋషుల ప్రవర :  కాశ్యప, ఆవత్సర, నైద్రువ, రేభ, రిభ, శాండిల్య, శండిల

50. కాక్షిక                               విశ్వామిత్ర                విశ్వామిత్ర                 3 ఋషి ప్రవర: విశ్వామిత్ర, కట, అక్షిల

51. కాక్షివంత                          ఆంగీరస                      గౌతమ                   3 ఋషుల ప్రవర :
                                                                                                                              1. ఆంగీరస, ఆయాస్య, గౌతమ
                                                                                                                              2. ఆంగీరస, గౌతమ, ఔచత్య
                                                                                                                              3. ఆంగీరస, గౌతమ, ఔసిజ
                                                                                                                              4. ఆంగీరస, గౌతమ, దీర్ఘతమస
                                                                                                                              5. ఆంగీరస, గౌతమ, వామదేవ
                                                                                                            5 ఋషుల ప్రవర : ఆంగీరస, గౌతమ, ఔచిజ, ఔచత్య, బార్హస్పత్య 

52. కుత్స                              భారద్వాజ                    ఆంగీరస                  3 ఋషుల ప్రవర : భారద్వాజ, ఆంగీరస, బార్హస్పత్య

53. కుoడిన                                వశిష్ఠ                       వశిష్ఠ                     3 ఋషుల ప్రవర : వశిష్ఠ, మైత్రావరుణ, కౌండిన్య    

54. క్రుని                                 ఆంగీరస                    విష్ణువృద్ధ                  3 ఋషుల ప్రవర : ఆంగీరస, శతమర్షణ, క్రుని

55. కృశ                                     భృగు                      జామదగ్న్య               3 ఋషుల ప్రవర : భార్గవ, చ్యవన, ఆప్నావన
                                                                                                              5 ఋషుల ప్రవర : భార్గవ, చ్యవన, ఆప్నావన, ఔరవ, జామదగ్న్య

56. కృష్ణచంద్ర                         ఆత్రేయ                       ఆత్రేయ                    3 ఋషి ప్రవర : ఆత్రేయ, అర్చమానస, శ్వవాశ్య    

57. కౌత్స                              ఆంగీరస                       హరిత                      3 ఋషుల ప్రవర : 
                                                                                                                               1. ఆంగీరస, అంబరీష, హరిత 
                                                                                                                               2. ఆంగీరస, అంబరీష, యవనాశ్వ 
                                                                                                                               3. హరిత, అంబరీష, యవనాశ్వ

58. కౌభేయ                             ఆత్రేయ                      ఆత్రేయ                    3 ఋషుల ప్రవర :

                                                                                                                              1. ఆత్రేయ, వామారాధ్య, వాలేయ 
                                                                                                                              2. ఆత్రేయ, వామారాధ్య, కౌభేయ
                                                                                                                              3. ఆత్రేయ, వామారాధ్య, శాంఖేయ

59. కౌమార                             ఆంగీరస                     హరిత                       3 ఋషుల ప్రవర : 
                                                                                                                             1. ఆంగీరస, అంబరీష, హరిత 
                                                                                                                            2. ఆంగీరస, అంబరీష, యవనాశ్వ 
                                                                                                                            3. హరిత, అంబరీష, యవనాశ్వ

60. కౌశిక లేదా కుశిక               విశ్వామిత్ర                  విశ్వామిత్ర                3 ఋషి ప్రవర: విశ్వామిత్ర, కౌశిక, అఘమర్షణ లేదా దేవరథ    

61. కౌండిన్య                              వశిష్ఠ                          వశిష్ఠ                    3 ఋషుల ప్రవర : వశిష్ఠ, మైత్రావరుణ, కౌండిన్య

62. గణ                                     వశిష్ఠ                           వశిష్ఠ                   3 ఋషుల ప్రవర : వశిష్ఠ, శక్తి, జాతుకర్ణ్య

63. గవిష్ఠ                                 ఆత్రేయ                          ఆత్రేయ                3 ఋషి ప్రవర : ఆత్రేయ, అర్చమానస, గవిష్ఠ

64. గాలవ                             విశ్వామిత్ర                   విశ్వామిత్ర                  3 ఋషి ప్రవర: విశ్వామిత్ర, మధుశ్చంద, గాలవ

65. గార్గ                                 భారద్వాజ                    ఆంగీరస                    5 ఋషుల ప్రవర :  ఆంగీరస, బార్హస్పత్య, భారద్వాజ, శైన్య, గార్గ     

66. గృత్స్నమద                        భృగు                         గృత్స్నమద              2 ఋషుల ప్రవర : భార్గవ, గృత్స్నమద
                                                                                                               3 ఋషుల ప్రవర : భార్గవ, గృత్స్నమద, శౌనక

67. గౌతమ                            ఆంగీరస                         గౌతమ                   3 ఋషుల ప్రవర :
                                                                                                                               1. ఆంగీరస, ఆయాస్య, గౌతమ
                                                                                                                               2. ఆంగీరస, గౌతమ, ఔచత్య
                                                                                                                               3. ఆంగీరస, గౌతమ, ఔసిజ
                                                                                                                               4. ఆంగీరస, గౌతమ, దీర్ఘతమస
                                                                                                                               5. ఆంగీరస, గౌతమ, వామదేవ
                                                                                                                5 ఋషుల ప్రవర :  ఆంగీరస, గౌతమ, ఔచిజ, ఔచత్య, బార్హస్పత్య 

68. ఘానిక                          ఆంగీరస                            కపి                       3 ఋషుల ప్రవర : ఆంగీరస, మహియాత, ఋక్ష

69. చకిత                             విశ్వామిత్ర                         విశ్వామిత్ర               3 ఋషి ప్రవర: విశ్వామిత్ర, అష్టక, చకిత

70. జతర                            విశ్వామిత్ర                          విశ్వామిత్ర               3 ఋషి ప్రవర: విశ్వామిత్ర, అఘమర్షణ, అగ్నివైశ్య లేదా కౌశిక

71. జలంధర                        ఆంగీరస                             కపి                         3 ఋషుల ప్రవర : ఆంగీరస, మహియాత, ఋక్ష

72. జహ్ను                        విశ్వామిత్ర                            విశ్వామిత్ర               3 ఋషి ప్రవర: విశ్వామిత్ర, శాలంకాయన, కౌశిక 

73. జాతుకర్ణ్య                        వశిష్ఠ                                   వశిష్ఠ                    3 ఋషుల ప్రవర : వశిష్ఠ, శక్తి, జాతుకర్ణ్య

74.  జాబాలి                           భృగు                               వీతహవ్య                   3 ఋషుల ప్రవర : భార్గవ, వీతవహ్య, సావేతస

75. జామదగ్న్య                     భృగు                                జామదగ్న్య                3 ఋషుల ప్రవర : భార్గవ, చ్యవన, ఆప్నావన 
                                                                                                                    5 ఋషుల ప్రవర : భార్గవ, చ్యవన, ఆప్నావన, ఔరవ, జామదగ్న్య

76. జామదగ్న్య వత్స             భృగు                                జామదగ్న్య                3 ఋషుల ప్రవర : భార్గవ, చ్యవన, ఆప్నావన 
                                                                                                                    5 ఋషుల ప్రవర : భార్గవ, చ్యవన, ఆప్నావన, ఔరవ, జామదగ్న్య

77. జీవంత్యాయన                 భృగు                                 వీతహవ్య                  3 ఋషుల ప్రవర : భార్గవ, వీతవహ్య, సావేతస

78. జైమిని                           భృగు                                  వీతహవ్య                  3 ఋషుల ప్రవర : భార్గవ, వీతవహ్య, సావేతస

79.  తత్వ                          విశ్వామిత్ర                            విశ్వామిత్ర                  3 ఋషుల ప్రవర: విశ్వామిత్ర, అష్టక, తత్త్వ    

80.  తార్ష్య                          ఆంగీరస                               ముద్గల                     3 ఋషుల ప్రవర : ఆంగీరస, భౌర్మ్య, మౌద్గల్య

81.  త్రాష్టి                            ఆంగీరస                                 కపి                        3 ఋషుల ప్రవర : ఆంగీరస, మహియాత, ఋక్ష 

82. తిత్తిరి                            ఆంగీరస                                కపి                         3 ఋషుల ప్రవర : ఆంగీరస, మహియాత, ఋక్ష. 

83.  త్రిత                              ఆంగీరస                            విష్ణువృద్ధ                    3 ఋషుల ప్రవర : ఆంగీరస, పౌరుకుత్స, సదస్య     

84. త్రివేది                           ఆంగీరస                             ముద్గల                       3 ఋషుల ప్రవర : ఆంగీరస, భౌర్మ్య, మౌద్గల్య.

85. దీర్ఘతమస                     ఆంగీరస                               గౌతమ                      3 ఋషుల ప్రవర :
                                                                                                                                      1. ఆంగీరస, ఆయాస్య, గౌతమ
                                                                                                                                      2. ఆంగీరస, గౌతమ, ఔచత్య
                                                                                                                                      3. ఆంగీరస, గౌతమ, ఔసిజ
                                                                                                                                      4. ఆంగీరస, గౌతమ, దీర్ఘతమస
                                                                                                                                      5. ఆంగీరస, గౌతమ, వామదేవ
                                                                                                                    5 ఋషుల ప్రవర :  ఆంగీరస, గౌతమ, ఔచిజ, ఔచత్య, బార్హస్పత్య     

86. దర్భ                            ఆంగీరస                              హరిత                       3 ఋషుల ప్రవర : 
                                                                                                                                    1. ఆంగీరస, అంబరీష, హరిత 
                                                                                                                                    2. ఆంగీరస, అంబరీష, యవనాశ్వ 
                                                                                                                                    3. హరిత, అంబరీష, యవనాశ్వ

87.  దార్భాచ్యుత                అగస్త్య                                  అగస్త్య                       3 ఋషుల ప్రవర : అగస్త్య, యజ్ఞవహ, దర్భాచ్యుత     

88. ద్విత                           ఆంగీరస                               విష్ణువృద్ధ                  3 ఋషుల ప్రవర : ఆంగీరస, పౌరుకుత్స, సదస్య    

89.  దేవరథ                        విశ్వామిత్ర                           విశ్వామిత్ర                  3 ఋషుల ప్రవర: విశ్వామిత్ర, రోహిణక, దేవరథ

90. దేవల                            కాశ్యప                                కాశ్యప                      3 ఋషుల ప్రవర : కాశ్యప, ఆవత్సర, దేవల

91. దైవతారస                     విశ్వామిత్ర                            విశ్వామిత్ర                 3 ఋషుల ప్రవర: విశ్వామిత్ర, దేవరథ, దైవతారస

92. దైవశ్రవస                       విశ్వామిత్ర                           విశ్వామిత్ర                 3 ఋషుల ప్రవర: విశ్వామిత్ర, దేవరథ, దైవశ్రవస

93. ధనంజయ                     ఆత్రేయ                                ఆత్రేయ                    3 ఋషుల ప్రవర : ఆత్రేయ, అర్చమానస, ధనంజయ

94. ధనుంజయ                  విశ్వామిత్ర                            విశ్వామిత్ర                 3 ఋషుల ప్రవర: విశ్వామిత్ర, మధుశ్చంద, ధనంజయ    

95.  ధనంజయ                   విశ్వామిత్ర                           విశ్వామిత్ర                  3 ఋషుల ప్రవర: విశ్వామిత్ర, మధుశ్చంద, ధనంజయ

96. ధన్వంతరి                     కాశ్యప                                 కాశ్యప                      3 ఋషుల ప్రవర : కాశ్యప, వత్స, ధన్వంతరి

97. ధావయ                      విశ్వామిత్ర                            విశ్వామిత్ర                  3 ఋషుల ప్రవర: విశ్వామిత్ర, అష్టక, పూరణ

98. ధుమ్ర                          విశ్వామిత్ర                           విశ్వామిత్ర                  3 ఋషుల ప్రవర: విశ్వామిత్ర, దేవరథ, ఔదల

99. ధుమ్ర                          విశ్వామిత్ర                            విశ్వామిత్ర                 3 ఋషి ప్రవర: విశ్వామిత్ర, అఘమర్షణ, అగ్నివైశ్య లేదా కౌశిక

100. నిద్రువ                          కాశ్యప                                  కాశ్యప                  3 ఋషుల ప్రవర : కాశ్యప, ఆవత్సర, నైద్రువ
                                                                                                                    5 ఋషుల ప్రవర :  కాశ్యప, ఆవత్సర, నైద్రువ, రేభ, రిభ
                                                                                                                    7 ఋషుల ప్రవర :  కాశ్యప, ఆవత్సర, నైద్రువ, రేభ, రిభ, శాండిల్య, శండిల

101. నేతుండి                       ఆంగీరస                               విష్ణువృద్ధ                 3 ఋషుల ప్రవర : ఆంగీరస, విష్ణువృద్ధ, నేతుండి


102. నైద్రువ                          కాశ్యప                                కాశ్యప                     3 ఋషుల ప్రవర : కాశ్యప, ఆవత్సర, నైద్రువ
                                                                                                                    5 ఋషుల ప్రవర : కాశ్యప, ఆవత్సర, నైద్రువ, రేభ, రిభ
                                                                                                                    7 ఋషుల ప్రవర : కాశ్యప, ఆవత్సర, నైద్రువ, రేభ, రిభ, శాండిల్య, శండిల    

 103. పతంజలి                       ఆంగీరస                            కపి                          3 ఋషుల ప్రవర : ఆంగీరస, మహియాత, ఋక్ష   

 104. పత్ర                             ఆంగీరస                        విష్ణువృద్ధ                       3 ఋషుల ప్రవర : ఆంగీరస, విష్ణువృద్ధ, నేతుండి 

 105. పనస                           విశ్వామిత్ర                     విశ్వామిత్ర                      3 ఋషి ప్రవర: విశ్వామిత్ర, అఘమర్షణ, అగ్నివైశ్య లేదా కౌశిక


 106. పరాశర                         వశిష్ఠ                              వశిష్ఠ                          3 ఋషుల ప్రవర : వశిష్ఠ, శక్తి, పరాశర

 107. పాణిని                         భృగు                            జామదగ్న్య                     3 ఋషుల ప్రవర : భార్గవ, చ్యవన, ఆప్నావన 
                                                                                                                     5 ఋషుల ప్రవర : భార్గవ, చ్యవన, ఆప్నావన, ఔరవ, జామదగ్న్య

 108. పాదభూత                   ఆత్రేయ                           ఆత్రేయ                          3 ఋషి ప్రవర : ఆత్రేయ, అర్చమానస, పాదభూత

 109.  పార్థ                            భృగు                           వైన్యాహ                          3 ఋషుల ప్రవర : భార్గవ, వైన్య, పార్థ 

 110. పారాశర్య                     వశిష్ఠ                             వశిష్ఠ                              3 ఋషుల ప్రవర : వశిష్ఠ, శక్తి, పారాశర్య

 111.  పాసి                         విశ్వామిత్ర                      విశ్వామిత్ర                         3 ఋషి ప్రవర: విశ్వామిత్ర, అష్టక, పూరణ

 112.  ప్రాచీనయోగ                భృగు                           జామదగ్న్య                       3 ఋషుల ప్రవర : భార్గవ, చ్యవన, ఆప్నావన 

                                                                                                                     5 ఋషుల ప్రవర : భార్గవ, చ్యవన, ఆప్నావన, ఔరవ, జామదగ్న్య

 113. ప్రిషాద                        ఆంగీరస                         విరూప                            2 ఋషుల ప్రవర : ఆంగీరస, విరూప
                                                                                                                     3 ఋషుల ప్రవర :

                                                                                                                                     1. ఆంగీరస, బృహదాశ్వ, వైరూప్య 
                                                                                                                                     2. ఆంగీరస, ప్రిషాద, వీతహవ్య

114. పూరణ                విశ్వామిత్ర                           విశ్వామిత్ర                          3 ఋషి ప్రవర: విశ్వామిత్ర, అష్టక, పూరణ

115. ప్రోవఘ్య              విశ్వామిత్ర                           విశ్వామిత్ర                           3 ఋషి ప్రవర: విశ్వామిత్ర, అఘమర్షణ, అగ్నివైశ్య లేదా కౌశిక

116. పైంగ్య                 ఆంగీరస                                హరిత                               3 ఋషుల ప్రవర : 
                                                                                                                                  1. ఆంగీరస, అంబరీష, హరిత 
                                                                                                                                  2. ఆంగీరస, అంబరీష, యవనాశ్వ
                                                                                                                                  3. హరిత, అంబరీష, యవనాశ్వ 

117. పౌర్వతిథ్య            ఆత్రేయ                              ఆత్రేయ                             3 ఋషి ప్రవర : ఆత్రేయ, అర్చమానస, పౌర్వతిథ్య లేదా పౌర్వతిక్య

118. బందు                 ఆంగీరస                              కపి                                  3 ఋషుల ప్రవర : ఆంగీరస, మహియాత, ఋక్ష                           

119.  బార్హద్యుక్త           ఆంగీరస                           గౌతమ                                3 ఋషుల ప్రవర :
                                                                                                                                   1. ఆంగీరస, ఆయాస్య, గౌతమ
                                                                                                                                   2. ఆంగీరస, గౌతమ, ఔచత్య
                                                                                                                                   3. ఆంగీరస, గౌతమ, ఔసిజ
                                                                                                                                   4. ఆంగీరస, గౌతమ, దీర్ఘతమస
                                                                                                                                   5. ఆంగీరస, గౌతమ, వామదేవ
                                                                                                                  5 ఋషుల ప్రవర : ఆంగీరస, గౌతమ, ఔచిజ, ఔచత్య, బార్హస్పత్య 

120. బాల్య                 ఆత్రేయ                          ఆత్రేయ                                 3 ఋషి ప్రవర :

                                                                                                                                 1. ఆత్రేయ, వామారాధ్య, వాలేయ
                                                                                                                                 2. ఆత్రేయ, వామారాధ్య, కౌభేయ
                                                                                                                                 3. ఆత్రేయ, వామారాధ్య, శాంఖేయ    

121. బిధా                    భృగు                            జామదగ్న్య                           3 ఋషుల ప్రవర : భార్గవ, చ్యవన, ఆప్నావన 
                                                                                                                  5 ఋషుల ప్రవర : భార్గవ, చ్యవన, ఆప్నావన, ఔరవ, జామదగ్న్య

122. బీజవాప               ఆత్రేయ                         ఆత్రేయ                                3 ఋషి ప్రవర : ఆత్రేయ, అర్చమానస, సౌమంగల్య లేదా ఔతిథ్య

123. బృహదగ్ని            విశ్వామిత్ర                     విశ్వామిత్ర                             3 ఋషి ప్రవర: విశ్వామిత్ర, దేవరథ, ఔదల

124. భద్రిన                   ఆంగీరస                       విష్ణువృద్ధ                              3 ఋషుల ప్రవర : ఆంగీరస, విష్ణువృద్ధ, నేతుండి

125. భవాంతక               ఆత్రేయ                          ఆత్రేయ                               3 ఋషి ప్రవర : ఆత్రేయ, అర్చమానస, పౌర్వతిథ్య లేదా పౌర్వతిక్య

126. భాగురి                   కాశ్యప                          కాశ్యప                                 3 ఋషుల ప్రవర : కాశ్యప, వత్స, భాగురి

127. భారద్వాజ             భారద్వాజ                     ఆంగీరస                                3 ఋషుల ప్రవర : భారద్వాజ, ఆంగీరస, బార్హస్పత్య

128. భూమత్సు             కాశ్యప                            కాశ్యప                               3  ఋషుల ప్రవర : కాశ్యప, ఆవత్సర, భూమత్సు

129. భూయాసి              ఆంగీరస                           కపి                                   3 ఋషుల ప్రవర : ఆంగీరస, మహియాత, ఋక్ష 

130. భౌర్మ్య                    ఆంగీరస                        ముద్గల                                3 ఋషుల ప్రవర : ఆంగీరస, భౌర్మ్య, మౌద్గల్య

131. మద్రన                    ఆంగీరస                       విష్ణువృద్ధ                              3 ఋషుల ప్రవర : ఆంగీరస, పౌరుకుత్స, సదస్య

132.  మధుశ్చంద          విశ్వామిత్ర                     విశ్వామిత్ర                             3 ఋషుల ప్రవర: విశ్వామిత్ర, మధుశ్చంద, ధనంజయ     

133. మను                   విశ్వామిత్ర                       విశ్వామిత్ర                            3 ఋషుల ప్రవర: విశ్వామిత్ర, దేవరథ, మను

134. మాతవచ              భారద్వాజ                       ఆంగీరస                              5 ఋషుల ప్రవర :  ఆంగీరస, బార్హస్పత్య, భారద్వాజ, శైన్య, గార్గ         

135. మాండవ్య                  భృగు                          జామదగ్న్య                         3 ఋషుల ప్రవర : భార్గవ, చ్యవన, ఆప్నావన 
                                                                                                                   5 ఋషుల ప్రవర : భార్గవ, చ్యవన, ఆప్నావన, ఔరవ, జామదగ్న్య    

136. మాండుకేయ             భృగు                          జామదగ్న్య                         3 ఋషుల ప్రవర : భార్గవ, చ్యవన, ఆప్నావన 
                                                                                                                  5 ఋషుల ప్రవర : భార్గవ, చ్యవన, ఆప్నావన, ఔరవ, జామదగ్న్య      

 137. మాండూక               భృగు                           జామదగ్న్య                        3 ఋషుల ప్రవర : భార్గవ, చ్యవన, ఆప్నావన 
                                                                                                                  5 ఋషుల ప్రవర : భార్గవ, చ్యవన, ఆప్నావన, ఔరవ, జామదగ్న్య    

 138. మాంధాత               ఆంగీరస                       హరిత                                3 ఋషుల ప్రవర : 
                                                                                                                                  1. ఆంగీరస, అంబరీష, హరిత 
                                                                                                                                  2. ఆంగీరస, అంబరీష, యవనాశ్వ
                                                                                                                                  3. హరిత, అంబరీష, యవనాశ్వ

 139.  ముద్గల                ఆంగీరస                        ముద్గల                             3 ఋషుల ప్రవర : ఆంగీరస, భౌర్మ్య, మౌద్గల్య

 140.  మృత కౌశిక          విశ్వామిత్ర                    విశ్వామిత్ర                          3 ఋషుల ప్రవర: విశ్వామిత్ర, శాలంకాయన, కౌశిక 

 141. మైత్రావరుణ               వశిష్ఠ                         వశిష్ఠ                                3 ఋషుల ప్రవర : వశిష్ఠ, మైత్రావరుణ, కౌండిన్య

 142. మైత్రేయ                    భృగు                       వాధ్రియాశ్వ                         3 ఋషుల ప్రవర : భార్గవ, దైవోదాస, వాధ్రియాశ్వ లేదా చ్యవన

 143. మోకస                     భృగు                         వీతహవ్య                           3 ఋషుల ప్రవర : భార్గవ, వీతవహ్య, సావేతస

 144. మౌద్గల్య                 ఆంగీరస                       ముద్గల                             3 ఋషుల ప్రవర : ఆంగీరస, భౌర్మ్య, మౌద్గల్య

 145. మౌన                        భృగు                        వీతహవ్య                           3 ఋషుల ప్రవర : భార్గవ, వీతవహ్య, సావేతస

 146. యజ్ఞవహ                 అగస్త్య                         అగస్త్య                             3 ఋషుల ప్రవర : అగస్త్య, సోమావహ, యజ్ఞవహ

 147.  యవనాశ్వ             ఆంగీరస                        హరిత                              3 ఋషుల ప్రవర : 
                                                                                                                                  1. ఆంగీరస, అంబరీష, హరిత 
                                                                                                                                  2. ఆంగీరస, అంబరీష, యవనాశ్వ 
                                                                                                                                  3. హరిత, అంబరీష, యవనాశ్వ

148.  యాస్క                    భృగు                         వీతహవ్య                           3 ఋషుల ప్రవర : భార్గవ, వీతవహ్య, సావేతస

149.  యాజ్ఞపత్య               భృగు                         గృత్స్నమద                       2 ఋషుల ప్రవర : భార్గవ, గృత్స్నమద
                                                                                                                 3 ఋషుల ప్రవర : భార్గవ, గృత్స్నమద, శౌనక

150.  యాజ్ఞవల్క్య            విశ్వామిత్ర                   విశ్వామిత్ర                          3 ఋషి ప్రవర: విశ్వామిత్ర, అష్టక, యాజ్ఞవల్క్య

151.  యేకట                       ఆంగీరస                   విష్ణువృద్ధ                           3 ఋషుల ప్రవర : ఆంగీరస, పౌరుకుత్స, సదస్య    

152. రిభ                              కాశ్యప                    కాశ్యప                               3 ఋషుల ప్రవర : కాశ్యప, వత్స, రేభ         

153. రిష్నిసేన                       భృగు                   జామదగ్న్య                           3 ఋషుల ప్రవర : భార్గవ, చ్యవన, ఆప్నావన 
                                                                                                                 5 ఋషుల ప్రవర : భార్గవ, చ్యవన, ఆప్నావన, ఔరవ, జామదగ్న్య    

154. రేభ                             కాశ్యప                    కాశ్యప                                3 ఋషుల ప్రవర : కాశ్యప, వత్స, రేభ

155. రౌహిత                        విశ్వామిత్ర             విశ్వామిత్ర                             3 ఋషి ప్రవర: విశ్వామిత్ర, అష్టక, పూరణ

156. రౌహిణ                        విశ్వామిత్ర             విశ్వామిత్ర                             3 ఋషి ప్రవర: విశ్వామిత్ర, రౌహిణక, దేవరథ

157. లవ                            విశ్వామిత్ర             విశ్వామిత్ర                             3 ఋషి ప్రవర: విశ్వామిత్ర, అష్టక, తత్త్వ    

158. లౌహితాక్ష                   విశ్వామిత్ర            విశ్వామిత్ర                              3 ఋషి ప్రవర: విశ్వామిత్ర, శాలంకాయన, కౌశిక

159.  వత్స                            భృగు                 జామదగ్న్య                           3 ఋషుల ప్రవర : భార్గవ, చ్యవన, ఆప్నావన 
                                                                                                                5 ఋషుల ప్రవర : భార్గవ, చ్యవన, ఆప్నావన, ఔరవ, జామదగ్న్య 

160. వశిష్ఠ                            వశిష్ఠ                    వశిష్ఠ                                (ఏక ఋషి ప్రవర) : వశిష్ఠ     

161. వశిష్ఠ                             వశిష్ఠ                     వశిష్ఠ                              3 ఋషుల ప్రవర : వశిష్ఠ,  ఇంద్రప్రమద, అభరద్వసు 

162. వాదన                        భారద్వాజ              ఆంగీరస                             5 ఋషుల ప్రవర :  ఆంగీరస, బార్హస్పత్య, భారద్వాజ, శైన్య, గార్గ 

 163. వాధ్రియాశ్వ                    భృగు                వాధ్రియాశ్వ                         3 ఋషుల ప్రవర : భార్గవ, దైవోదాస, వాధ్రియాశ్వ లేదా చ్యవన

 164. వాధూల                        భృగు                 వీతహవ్య                            3 ఋషుల ప్రవర : భార్గవ, వీతవహ్య, సావేతస

 165. వామదేవ                   ఆంగీరస                  గౌతమ                             3 ఋషుల ప్రవర :
                                                                                                                              1. ఆంగీరస, ఆయాస్య, గౌతమ
                                                                                                                              2. ఆంగీరస, గౌతమ, ఔచత్య
                                                                                                                              3. ఆంగీరస, గౌతమ, ఔసిజ
                                                                                                                             4. ఆంగీరస, గౌతమ, దీర్ఘతమస
                                                                                                                             5. ఆంగీరస, గౌతమ, వామదేవ
                                                                                                           5 ఋషుల ప్రవర : ఆంగీరస, గౌతమ, ఔచిజ, ఔచత్య, బార్హస్పత్య

166. వామారాధ్య               ఆత్రేయ                 ఆత్రేయ                             3 ఋషుల ప్రవర : ఆత్రేయ, అర్చమానస, శ్వవాశ్య

167. వామారాధ్య               ఆత్రేయ                ఆత్రేయ                              3 ఋషుల ప్రవర :

                                                                                                                        1. ఆత్రేయ, వామారాధ్య, వాలేయ 
                                                                                                                        2. ఆత్రేయ, వామారాధ్య, కౌభేయ
                                                                                                                        3. ఆత్రేయ, వామారాధ్య, శాంఖేయ

168. వాలఖిల్య                విశ్వామిత్ర            విశ్వామిత్ర                           3 ఋషి ప్రవర: విశ్వామిత్ర, దేవరథ, వాలఖిల్య

169.  వాల్మీకి                      భృగు                జామదగ్న్య                         3 ఋషుల ప్రవర : భార్గవ, చ్యవన, ఆప్నావన 
                                                                                                           5 ఋషుల ప్రవర : భార్గవ, చ్యవన, ఆప్నావన, ఔరవ, జామదగ్న్య   

170.  వాలేయ                  ఆత్రేయ                  ఆత్రేయ                            3 ఋషుల ప్రవర :

                                                                                                                       1. ఆత్రేయ, వామారాధ్య, వాలేయ 
                                                                                                                       2. ఆత్రేయ, వామారాధ్య, కౌభేయ
                                                                                                                       3. ఆత్రేయ, వామారాధ్య, శాంఖేయ

171.  వ్యాస                          వశిష్ఠ                    వశిష్ఠ                           3 ఋషుల ప్రవర : వశిష్ఠ, శక్తి, పారాశర్య

172.  విరూప                    ఆంగీరస                  విరూప                         2 ఋషుల ప్రవర : ఆంగీరస, విరూప
                                                                                                         3 ఋషుల ప్రవర :

                                                                                                                         1.ఆంగీరస, బృహదాశ్వ, వైరూప్య 
                                                                                                                        2. ఆంగీరస, ప్రిషాద, వీతహవ్య 

173.  విశ్వామిత్ర              విశ్వామిత్ర               విశ్వామిత్ర                     3 ఋషుల ప్రవర: కౌశిక, విశ్వామిత్ర, అఘమర్షణ

174.  విష్ణువృద్ధ                ఆంగీరస                విష్ణువృద్ధ                      3 ఋషుల ప్రవర : ఆంగీరస, విష్ణువృద్ధ, బాదరాయణ

175.  వీతహవ్య                  భృగు                   వీతహవ్య                       3 ఋషుల ప్రవర : భార్గవ, వీతవహ్య, సావేతస  

176.  వీతవహ్య                విశ్వామిత్ర            విశ్వామిత్ర                       3 ఋషి ప్రవర: విశ్వామిత్ర, అఘమర్షణ, అగ్నివైశ్య లేదా కౌశిక

177.  వైన్యాహ                     భృగు                 వైన్యాహ                         3 ఋషుల ప్రవర : భార్గవ, వైన్య, పార్థ    

178.  వైరూప్య                 ఆంగీరస                 విరూప                          2 ఋషుల ప్రవర : ఆంగీరస, విరూప
                                                                                                       3 ఋషుల ప్రవర :

                                                                                                                        1.ఆంగీరస, బృహదాశ్వ, వైరూప్య 
                                                                                                                        2. ఆంగీరస, ప్రిషాద, వీతహవ్య

179.  వైరోహిత                  భృగు                    జామదగ్న్య                   3 ఋషుల ప్రవర : భార్గవ, చ్యవన, ఆప్నావన 
                                                                                                       5 ఋషుల ప్రవర : భార్గవ, చ్యవన, ఆప్నావన, ఔరవ, జామదగ్న్య    

180. వైశంపాయన            కాశ్యప                    కాశ్యప                         3 ఋషుల ప్రవర :  కాశ్యప, వత్స, వైశంపాయన    

181. శక్తి                            వశిష్ఠ                     వశిష్ఠ                           3 ఋషుల ప్రవర : వశిష్ఠ, శక్తి, పరాశర    

182. శతమర్షణ               ఆంగీరస                 విష్ణువృద్ధ                        3 ఋషుల ప్రవర : ఆంగీరస, విష్ణువృద్ధ, శతమర్షణ  లేదా త్రసదస్య

183. శతమర్షణ                ఆంగీరస                  హరిత                           3 ఋషుల ప్రవర : ఆంగీరస, పౌరుకుత్స, త్రసదస్య

184. శన                         ఆంగీరస               విష్ణువృద్ధ                         3 ఋషుల ప్రవర : ఆంగీరస, విష్ణువృద్ధ, శతమర్షణ లేదా త్రసదస్య 

185. శండిల                        కాశ్యప                 కాశ్యప                           3 ఋషుల ప్రవర : కాశ్యప, వత్స, శండిల

186. శంభేయ                   ఆత్రేయ                ఆత్రేయ                             3 ఋషుల ప్రవర :

                                                                                                                     1. ఆత్రేయ, వామారాధ్య, వాలేయ 
                                                                                                                     2. ఆత్రేయ, వామారాధ్య, కౌభేయ
                                                                                                                     3. ఆత్రేయ, వామారాధ్య, శాంఖేయ

187. శాకరాష్టి                     భృగు                 వీతహవ్య                          3 ఋషుల ప్రవర : భార్గవ, వీతవహ్య, సావేతస

188.  శాలవట                 విశ్వామిత్ర             విశ్వామిత్ర                         3 ఋషి ప్రవర: విశ్వామిత్ర, దేవరథ, ఔదల

189. శాలంకాయన              భృగు                వీతహవ్య                           3 ఋషుల ప్రవర : భార్గవ, వీతవహ్య, సావేతస

190. శాలంకాయన           విశ్వామిత్ర           విశ్వామిత్ర                           3 ఋషుల ప్రవర: విశ్వామిత్ర, అఘమర్షణ, శాలంకాయన

191.  శాలంకాయన           విశ్వామిత్ర           విశ్వామిత్ర                           3 ఋషుల ప్రవర: విశ్వామిత్ర, శాలంకాయన, కౌశిక. 

192. శ్యాలవట                  విశ్వామిత్ర            విశ్వామిత్ర                           3 ఋషుల ప్రవర: విశ్వామిత్ర, దేవరథ, ఔదల

193. శాంఖ్య                       ఆంగీరస                హరిత                              3 ఋషుల ప్రవర : 
                                                                                                                            1. ఆంగీరస, అంబరీష, హరిత
                                                                                                                            2. ఆంగీరస, అంబరీష, యవనాశ్వ
                                                                                                                            3. హరిత, అంబరీష, యవనాశ్వ

 194. శాండిల్య                    కాశ్యప               కాశ్యప                               3 ఋషుల ప్రవర : కాశ్యప, ఆవత్సర, శాండిల్య

 195. శాంభవహ                  అగస్త్య                అగస్త్య                               3 ఋషి ప్రవర : అగస్త్య, సోమావహ, శాంభవహ.

 196. శృంగ                        భారద్వాజ          ఆంగీరస                              3 ఋషుల ప్రవర : భారద్వాజ, ఆంగీరస, బార్హస్పత్య

 197.  శైల                            భృగు              జామదగ్న్య                          3 ఋషుల ప్రవర : భార్గవ, చ్యవన, ఆప్నావన
                                                                                                            5 ఋషుల ప్రవర : భార్గవ, చ్యవన, ఆప్నావన,  ఔరవ, జామదగ్న్య

 198.  శైశిర                      ఆంగీరస                హరిత                                3 ఋషుల ప్రవర : 
                                                                                                                            1. ఆంగీరస, అంబరీష, హరిత 
                                                                                                                            2. ఆంగీరస, అంబరీష, యవనాశ్వ 
                                                                                                                            3. హరిత, అంబరీష, యవనాశ్వ

 199. శైశిరి                      భారద్వాజ              ఆంగీరస                           5 ఋషుల ప్రవర : ఆంగీరస, బార్హస్పత్య, భారద్వాజ, కాత్య, అక్షిల లేదా అఖిల

 200. శౌనక                      భృగు                   గృత్స్నమద                      2 ఋషుల ప్రవర : భార్గవ, గృత్స్నమద 

 201. శౌంగ                    భారద్వాజ               ఆంగీరస                             5 ఋషుల ప్రవర :  ఆంగీరస, బార్హస్పత్య, భారద్వాజ, కాత్య, అక్షిల లేదా అఖిల
                                                                                                           3 ఋషుల ప్రవర : భార్గవ, గృత్స్నమద, శౌనక

 202. శ్రీవత్స                     భృగు                 జామదగ్న్య                          3 ఋషుల ప్రవర : భార్గవ, చ్యవన, ఆప్నావన 
                                                                                                            5 ఋషుల ప్రవర : భార్గవ, చ్యవన, ఆప్నావన, ఔరవ, జామదగ్న్య

 203. శ్వేత                       భృగు                   గృత్స్నమద                        2 ఋషుల ప్రవర : భార్గవ, గృత్స్నమద
                                                                                                            3 ఋషుల ప్రవర : భార్గవ, గృత్స్నమద, శౌనక

 204. శ్రౌమత                 విశ్వామిత్ర             విశ్వామిత్ర                            3 ఋషుల ప్రవర: విశ్వామిత్ర, దేవరథ, ఔదల

 205. సత్వస్థంబ             భారద్వాజ              ఆంగీరస                              3 ఋషుల ప్రవర : భారద్వాజ, ఆంగీరస, బార్హస్పత్య.

 206. సలాగ్ని                విశ్వామిత్ర             విశ్వామిత్ర                            3 ఋషుల ప్రవర: విశ్వామిత్ర, అఘమర్షణ, శాలంకాయన

 207. సల్క                    ఆంగీరస                   కపి                                  3 ఋషుల ప్రవర : ఆంగీరస, మహియాత, ఋక్ష 

 208. స్వస్తికృత               ఆత్రేయ                ఆత్రేయ                               3 ఋషుల ప్రవర : ఆత్రేయ, అర్చమానస, శ్వవాశ్య

 209. సాంఘ్యన               వశిష్ఠ                   వశిష్ఠ                                  3 ఋషుల ప్రవర : వశిష్ఠ, శక్తి, జాతుకర్ణ్య

 210. సుమంగళ               ఆత్రేయ               ఆత్రేయ                                3 ఋషి ప్రవర : ఆత్రేయ, అర్చమానస, సౌమాంగల్య లేదా ఔతిథ్య

 211. సుమేధ                     కాశ్యప               కాశ్యప                                 3 ఋషుల ప్రవర : కాశ్యప, వత్స, సుమేధ

 212. సౌమాంగల్య              ఆత్రేయ              ఆత్రేయ                                3 ఋషుల ప్రవర : ఆత్రేయ, అర్చమానస, సౌమాంగల్య లేదా ఔతిథ్య

 213.  స్థంబశబ్ద                  భారద్వాజ          ఆంగీరస                                3 ఋషుల ప్రవర : భారద్వాజ, ఆంగీరస, బార్హస్పత్య

 214. స్వతంత్ర కపి                  –                     –                                     3 ఋషుల ప్రవర : ఆంగీరస, మహియాత, ఋక్ష 

 215. సాత్వ్తిక                    ఆంగీరస              విష్ణువృద్ధ                             3 ఋషుల ప్రవర : ఆంగీరస, విష్ణువృద్ధ, సాత్త్విక

 216. సారవహ                   అగస్త్య                  అగస్త్య                                3 ఋషుల ప్రవర : అగస్త్య, యజ్ఞవహ, సారవహ

 217. సార్ష్టి                           భృగు                వీతహవ్య                              3 ఋషుల ప్రవర : భార్గవ, వీతవహ్య, సావేతస

 218. సావర్ణి                       భృగు                  వీతహవ్య                             3 ఋషుల ప్రవర : భార్గవ, వీతవహ్య, సావేతస

 219. సూను                  విశ్వామిత్ర              విశ్వామిత్ర                            3 ఋషుల ప్రవర: విశ్వామిత్ర, అఘమర్షణ, అగ్నివైశ్య లేదా కౌశిక

 220. స్థూలశిర                  భృగు                 జామదగ్న్య                           3 ఋషుల ప్రవర : భార్గవ, చ్యవన, ఆప్నావన 
                                                                                                             5 ఋషుల ప్రవర : భార్గవ, చ్యవన, ఆప్నావన, ఔరవ, జామదగ్న్య

  221. సోమావహ             అగస్త్య                  అగస్త్య                                  3 ఋషుల ప్రవర : అగస్త్య, దర్భాచ్యుత, సోమావహ    

  222. సౌజమి                  కాశ్యప                 కాశ్యప                                 3 ఋషుల ప్రవర : కాశ్యప, వత్స, సౌజమి

  223. హరిత                   ఆంగీరస               హరిత                                   3 ఋషుల ప్రవర : 
                                                                                                                             1. ఆంగీరస, అంబరీష, హరిత 
                                                                                                                             2. ఆంగీరస, అంబరీష, యవనాశ్వ 
                                                                                                                             3. హరిత, అంబరీష, యవనాశ్వ 

  224. హిమోదక                అగస్త్య               అగస్త్య                                   3 ఋషుల ప్రవర : అగస్త్య, యజ్ఞవహ, హిమోదక

  225.  హైమగవ               ఆంగీరస               హరిత                                  3 ఋషుల ప్రవర : 
                                                                                                                             1. ఆంగీరస, అంబరీష, హరిత 
                                                                                                                             2. ఆంగీరస, అంబరీష, యవనాశ్వ 
                                                                                                                             3. హరిత, అంబరీష, యవనాశ్వ.

పితృ తర్పణము :- శ్రీమతే వేద పురుషాయ నమః పితృ దేవతలకు శ్రాద్ధం చేసినపుడు , తర్పణము కూడా అందులో భాగం గా చెయ్యాలి. దీనిని చదివి , బ్రాహ్మణుడు దొరకకున్ననూ , ఎవరికి వారు తర్పణము చేయవచ్చును తర్పణము అర్థము , అవసరము , ప్రాశస్త్యము వంటి వాటి గురించి వేరొక చోట వ్రాయుచున్నాను ) ముగ్గురు పితృ దేవతలను బ్రాహ్మణులలో ఆవాహన చేసి కూర్చోబెట్టి చేసే శ్రాద్ధాన్ని ’ పార్వణ శ్రాద్ధం ’ లేక ’ చటక శ్రాద్ధం ’ అంటారు..కొన్ని సాంప్ర దాయాలలో బ్రాహ్మణులు లేకుండా కేవలము కూర్చలలో పితృదేవతలను ఆవాహన చేస్తారు .. తగిన కారణము వలన అది కూడ వీలు కానప్పుడు క్లుప్తముగా చేసే శ్రాద్ధాలు… దర్శ శ్రాద్ధము , ఆమ శ్రాద్ధము , హిరణ్య శ్రాద్ధము. ఆ పద్దతి ముందుగా ఇచ్చి , తదుపరి తర్పణ విధి వివరించడమయినది.. దర్శాది హిరణ్య / ఆమ శ్రాద్దం పుణ్య కాలే | దర్భేషు ఆశీనః | దర్భాన్ ధారయమాణః | ఆచమ్య , పవిత్ర పాణిః ప్రాణానాయమ్య | ఓం భూః ..ఓం భువః…ఓగ్ం సువః.. ఓం మహః.. ఓం జనః.. ఓం తపః.. ఓగ్ం సత్యం..| …..ఓం తత్సవితుర్వరేణ్యం | భర్గో దేవస్య ధీమహి | ధియో యోనః ప్రచోదయాత్ | ఓమాపోజ్యోతీ రసోఽమృతం బ్రహ్మ భూర్భువస్సువరోమ్ సంకల్ప్య || శ్రీగోవింద గోవింద……దేశకాలౌ సంకీర్త్య , .అస్యాం పుణ్య తిథౌ | ప్రాచీనావీతి | అస్మత్ పితృ , పితామహ , ప్రపితామహానాం … —– గోత్రాణాం. .. —— , ——– , —— శర్మాణాం , వసు , రుద్ర , ఆదిత్య స్వరూపాణాం అస్మత్ మాతృ , పితామహీ , ప్రపితామహీనాం … ——– గోత్రాణాం , ——- , ——— ,——-దానాం , వసు , రుద్ర , ఆదిత్య స్వరూపాణాం , అస్మత్ మాతామహ , మాతుః పితామహ , మాతుః ప్రపితామహానాం … —— గోత్రాణాం , ——–, ———- , ——— శర్మాణాం , వసు , రుద్ర , ఆదిత్య స్వరూపాణాం అస్మత్ మాతామహీ , మాతుః పితామహీ , మాతుః ప్రపితామహీనాం … ——– గోత్రాణాం , ——–, ———— , ————— దానాం , వసు , రుద్ర , ఆదిత్య స్వరూపాణాం , ఉభయ వంశ పితృణాం .. అక్షయ తృప్యర్థం , అమావాస్యా పుణ్యకాలే ( సంక్రమణ పుణ్యకాలే ,/ సూర్యోపరాగ పుణ్యకాలే / సోమోపరాగ పుణ్యకాలే / వస్వాది పుణ్యకాలే ) దర్శ శ్రాద్ధం ../ .. ఆమ శ్రాద్ధం హిరణ్య రూపేణ అద్య కరిష్యే | తదంగ తిల తర్పణం చ కరిష్యే | దక్షిణతో దర్భాన్ నిరస్య | అప ఉపస్పృశ్య | హిరణ్య శ్రాద్ధం | అమావాస్యా పుణ్యకాలే అస్మిన్ మయా క్రియమాణే హిరణ్యరూప దర్శ శ్రాద్ధే , ఏక బ్రాహ్మణ సంభవే వర్గ ద్వయ పితృణాం ఇదమాసనం | తిలాది సకలారాధనైః స్వర్చితం | ( అనేక బ్రాహ్మణ పక్షే పృథక్ వరణం కుర్యాత్ ) తాంబూలం , హిరణ్యం చ గృహీత్వా || || హిరణ్య గర్భ గర్భస్థం హేమ బీజం విభావసోః | అనంత పుణ్య ఫలదం అతః శాంతిం ప్రయఛ్చ మే || అస్మత్ పితృ , పితామహ , ప్రపితామహానాం | ——– గోత్రాణాం. .. ——– , ——— , ——— శర్మణాం , వసు , రుద్ర , ఆదిత్య స్వరూపాణాం అస్మత్ మాతృ , పితామహీ , ప్రపితామహీనాం … ——— గోత్రాణాం , ——— , ———, ——–దానాం , వసు , రుద్ర , ఆదిత్య స్వరూపాణాం , అస్మత్ మాతామహ , మాతుః పితామహ , మాతుః ప్రపితామహానాం … ——- గోత్రాణాం , ———, ——– , ———- శర్మాణాం , వసు , రుద్ర , ఆదిత్య స్వరూపాణాం అస్మత్ మాతామహీ , మాతుః పితామహీ , మాతుః ప్రపితామహీనాం … ——– గోత్రాణాం , ——– , —- , ——— దానాం , వసు , రుద్ర , ఆదిత్య స్వరూపాణాం , ఉభయ వంశ పితృణాం .. అక్షయ తృప్యర్థం ,దర్శ శ్రాద్ధ ప్రత్యామ్నాయం యద్దేయం అన్నం తత్ ప్రతినిధి హిరణ్యం వర్గ ద్వయ పితృ ప్రీతిం కామయమానః తుభ్యమహం సంప్రదదే | నమమ | ఓం తత్ సత్ | ఉపవీతి | ప్రదక్షిణం | || దేవతాభ్యః పితృభ్యశ్చ మహా యోగిభ్యః ఏవ చ | నమః స్వధాయై స్వాహాయై నిత్యమేవ నమో నమః || | యాని కాని చ పాపాని జన్మాంతర కృతాని చ తాని తాని ప్రణశ్యంతి ప్రదక్షిణ పదే పదే | నమస్కారః :- ప్రాచీనావీతి | వర్గ ద్వయ పితృభ్యో నమః | స్వామినః మయా కృతేన హిరణ్య రూప దర్శ శ్రాద్ధేన మమ వర్గ ద్వయ పితరః సర్వే నిత్య తృప్తా భూయాసురితి భవంతోను గృహ్ణంతు | ఇతి ప్రార్థ్య | ( యజమానస్య వర్గద్వయ పితరః సర్వే నిత్య తృప్తా భూయాసుః ఇతి బ్రాహ్మణాశీర్వాదః ) తర్పణమ్ దీనికి ఇచ్చిన బొమ్మ చూడుడు …దర్భలతో కూర్చలు చేసుకొన వచ్చును . పితృ దేవతల ప్రీతి కొరకు అర్పించే తిలాంజలినే ’ తర్పణం ’ అంటారు.. ముఖ్య గమనిక :- ఇంటి లోపల తిల తర్పణము నిషిద్ధము..ఇంటి బయట ఆవరణలో గానీ , బాల్కనీ లో గాని లేదా తులసి కోట దగ్గరగానీ తర్పణము ఆచరించవచ్చును.. తండ్రి బ్రతికి ఉన్న వారు తర్పణము ఆచరించరాదు..సజీవులు గా ఉన్న వారిని వదలి , మిగిలిన వారికి మాత్రమే తర్పణము ఇవ్వాలి. అమావాశ్య , గ్రహణ కాలము , అర్ధోదయ , మహోదయ పుణ్యకాలాలు , ఆయనములు , సంక్రమణ కాలములందు తర్పణాలు ఇవ్వాలి. అప్పుడు ద్వాదశ పితృ దేవతలకు మాత్రము తర్పణం ఇవ్వాలి అనేది కొందరి మతము. అయితే , సాధారణ సంక్రమణము మరియు అమావాశ్యలందు ద్వాదశ పితృ దేవతలకు , మిగిలిన కాలాలలో సర్వే పితృ తర్పణము చెయ్యడము వాడుక లో ఉంది… వారి వారి సంప్రదాయాన్ని అనుసరించి చేయవచ్చును.. మహాలయ పితృ పక్షమునందు మరియు పుణ్య క్షేత్రములందు సర్వ పితృ దేవతలకూ తర్పణం వదలాలి. మహాలయ పక్షము నందు ఆయా తిథులలో మరణించిన పితృ దేవతలకు ఆయా రోజుల్లో తర్పణం వదలవచ్చు. తిథులు తెలియని యెడల , అందరికీ అన్ని రోజులూ తర్పణం వదలవచ్చు. అది వీలు కానిచో , కనీసం అమావాశ్య రోజైనా అందరికీ తర్పణం ఇవ్వాలి.. వారి వారి శక్త్యానుసారం చెయ్యవచ్చును. తర్పణము ఇచ్చునపుడు , మొదట సంబంధము ( మాతుః … పితుః… మాతులః.. ఇలా ) , తరువాత వారి పేరు , గోత్రము చివర పితృదేవతారూపము ( వసు , రుద్ర , ఆదిత్య…. ఇలా ) చెప్పి వదలవలెను.. ఆడవారు సుమంగళి అయిన ’ దేవి ’ అని , కానిచో ’ కవీ ’ అని చెప్పి ఇవ్వాలి. మాతృ , పితామహి , ప్రపితామహి…ఈ మూడు వర్గాలు తప్ప మిగిలిన స్త్రీలందరికీ ఒక్కొక్కసారి మాత్రమే తర్పణం వదలాలి.. మిగిలినవారికి , వారి వారి సూత్రానుసారముగా చెప్పినటువంటి సంఖ్యలో తర్పణం ఇవ్వాలి… ఇతర నియమాలు :- తర్పణము ఇచ్చునపుడు కుడి చేతి ఉంగరపు వేలికి మూడు దర్భలతో చేసిన పవిత్రం ధరించాలి. తర్పణానికి ఉత్తమమైన కాలము సుమారు మధ్యాహ్నము 12 గంటలకు . తర్పణము వదలు నపుడు ప్రాచీనావీతి గా ఉండి జంధ్యమును కుడి భుజం పై వేసుకొని ( అపసవ్యము ) ఎడమచేతిలో నీటి పాత్ర పట్టుకొని , కుడి చేతిలో నువ్వులు ఉంచుకుని , చూపుడు వేలు , బొటన వేలు మధ్యనుండి ( పితృ తీర్థం లో ) నీరు , తిలలు వదలాలి తర్పణము ఈ కింది సందర్భాలలో ఆచరించవచ్చు.. అమావాశ్య మరియు సాధారణ సంక్రమణ కాలములందు గ్రహణ , అర్ధోదయ , మహోదయ పుణ్యకాలములలో , దక్షిణాయన , ఉత్తరాయణ పుణ్య కాలాలలోను , మహాలయ పితృ పక్షం లోనూ , మరియు తీర్థ క్షేత్రములకు వెళ్ళినపుడు… ఒకేసారి , ఒకే రోజు రెండు కారణాలవలన రెండు సార్లు తర్పణము ఇవ్వరాదు..ఒకే తర్పణము ఇవ్వాలి..ఉదాహరణకి , అమావాశ్య , సంక్రమణము ఒకే రోజు వస్తే , అమావాశ్య తర్పణము మాత్రము ఇవ్వాలి. దక్షిణాయన / ఉత్తరాయణ పుణ్య కాలాలు అమావాశ్య రోజున వస్తే , ఆయన పుణ్యకాలం లో మాత్రము తర్పణము ఇవ్వాలి.. గ్రహణము , మరియు దక్షిణ / ఉత్తర పుణ్యకాలాలు ఒకరోజే వస్తే , గ్రహణ నిమిత్తం మాత్రం తర్పణం ఇవ్వాలి. ఉత్తరాయణ పుణ్య కాలము , అర్ధోదయ / మహోదయ పుణ్యకాలాలు ఒకే రోజు వస్తే , అర్ధోదయ / మహోదయ పుణ్యకాలాల తర్పణం ఇవ్వాలి.. చంద్ర గ్రహణమైతే గ్రహణ మధ్య కాలము దాటిన తర్వాత , సూర్య గ్రహణమైతే గ్రహణ మధ్య కాలానికన్నా ముందుగాను , తర్పణము ఇవ్వాలి. సంక్రమణమైతే , పుణ్యకాలంలో ఇవ్వాలి.. విధానము :- ప్రాగగ్రాన్ దర్భాన్ ఆస్తీర్య | తేషు దక్షిణాగ్రౌ ద్వౌ కూర్చౌ నిధాయ | ( మూడు దర్భలను బొమ్మలో చూపినట్టు , కొనలు తూర్పుకు వచ్చేలా ఒకదానికొకటి సమాంతరం గా పరచాలి… వాటిపైన రెండు కూర్చ లను , దక్షిణానికి కొనలు వచ్చునట్లు పరచాలి.) కూర్చలను చెయ్యడానికి : రెండేసి దర్భలను తీసుకుని పైనుంచి ( కొనలనుంచి ) ఆరంగుళాలు వదలి మడవాలి, మడిచినచోట ఒక వృత్తం లాగా చేసి, రెండు సార్లు కొనలను దర్భల చుట్టూ తిప్పి వృత్తం లోనించీ అవతలికి తీసుకొని ముడి వెయ్యాలి. తర్వాత , ఆచమనము చేసి , పవిత్రము ధరించి , తర్వాత ప్రాణాయామము చేసి , సంకల్పము ఇలా చెప్పాలి సంకల్పము : ( దేశకాలౌ సంకీర్త్య ) శ్రీ గోవింద గోవింద మహా విష్ణురాజ్ఞయా ప్రవర్ధమానస్య , అద్య బ్రహ్మణః , ద్వితీయ పరార్థే , శ్వేత వరాహ కల్పే , వైవస్వత మన్వంతరే , కలియుగే , ప్రథమపాదే , జంబూద్వీపే , భరత వర్షే , భరత ఖండే , మేరోర్దక్షిణ దిగ్భాగే శ్రీశైలస్య ఈశాన్య ప్రదేశే, కృష్ణా గోదావర్యో : మధ్య ప్రదేశే (మనము ఏ ఏ నదులకు మధ్యన ఉన్నామో ఆయా నదుల పేర్లు చెప్పుకొనవలెను), అస్మిన్ వర్తమానే వ్యావహారిక చాంద్రమానేన , ప్రభవాది షష్టి సంవత్సరణాం మధ్యే , శ్రీ ——నామ సంవత్సరే ( సంవత్సరం పేరు ) , —–ఆయనే ( ఆ కాలపు ఆయనము పేరు ) , ……..ఋతౌ ( ఋతువు పేరు ) , ….. మాసే ( మాసపు పేరు ) , …..పక్షే (శుక్ల .. లేక కృష్ణ పక్షము) ,….తిథౌ ( ఆనాటి తిథి పేరు )….. వాసరే ( ఆనాటి వారము.. భాను ( ఆది ) / ఇందు ( సోమ ) / భౌమ ( మంగళ ) / సౌమ్య ( బుధ ) / బృహస్పతి ( గురు ) / భార్గవ ( శుక్ర ) / స్థిర ( శని ) …. విష్ణు నక్షత్ర , విష్ణుయోగ , విష్ణు కరణ ఏవంగుణ విశేషణ విశిష్టాయాం పుణ్య తిథౌ ప్రాచీనావీతి ( జంధ్యము అపసవ్యము గా వేసుకొనవలెను..) అస్మత్ పిత్ర్యాది ద్వాదశ పితౄణాం అక్షయ పుణ్య లోకావాప్త్యర్థం అమావాశ్యాయామ్ / సంక్రమణ పుణ్య కాలే… ( లేక , సూర్యోపరాగ / చంద్రోపరాగ / అర్ధోదయ / మహోదయ పుణ్య కాలే / దక్షిణాయణ / ఉత్తరాయణ పుణ్యకాలే / కన్యాగతే సవితరి ఆషాఢ్యాది పంచ మహాఽపర పక్షేషు అస్మిన్ పితృ పక్షే సకృన్మహాలయే / గంగా కావేరీ తీరే ….. ఇలా ఏది సందర్భోచితమో దాన్ని చెప్పి ) శ్రాద్ద ప్రతినిధి సద్యః తిల తర్పణమ్ ఆచరిష్యే… ( కింద చెప్పిన విధముగా , తిలోదకాలతో వారి వారి పేరు , గోత్రము , రూపము చెప్పి తర్పణము ఇవ్వాలి..) మొదట పితృ దేవతలను ఆవాహన చెయ్యాలి.మనకు కుడి వైపున ఉన్న మొదటి కూర్చ లో తండ్రి వైపు పితృ దేవతలను , ఎడమ వైపున ఉన్న రెండో కూర్చలో మాతృ వర్గపు పితృ దేవతలను ఆవాహన చెయ్యాలి. ప్రథమ కూర్చే .. || ఆయాత పితరః సోమ్యా గంభీరైః పతిభిః పూర్వ్యైః | ప్రజామస్మభ్యం దదతో రయించ దీర్ఘాయుత్వం చ శత శారదం చ || ఓం భూర్భువస్సువరోమ్ అస్మిన్ కూర్చే….——— గోత్రాన్. .. ———( తండ్రి పేరు ) , ………తాతయ్య పేరు , ……..ముత్తాత పేరు శర్మాణః , వసు , రుద్ర , ఆదిత్య స్వరూపాన్ , అస్మత్ పితృ , పితామహ , ప్రపితామహాన్ , ——– గోత్రాః , ——– , ———–, ———దాః , వసు , రుద్ర , ఆదిత్య స్వరూపాః , అస్మత్ మాతృ , పితామహీ , ప్రపితామహీశ్చ ధ్యాయామి | ఆవాహయామి | || సకృదాఛ్చిన్నం బర్‍హిరూర్ణామృదు | స్యోనం పితృభ్యస్త్వా భరామ్యహం | అస్మిన్ సీదంతు మే పితరః సోమ్యాః | పితామహాః ప్రపితామహాశ్చానుగైః సహ || పితృ , పితామహ , ప్రపితామహానాం , మాతృ , పితామహీ , ప్రపితామహీనాం ఇదమాసనం | తిలాది సకలారాధనైః స్వర్చితం | ( మొదటి కూర్చ పై నువ్వులు కాసిని చల్లాలి ) ద్వితీయ కూర్చే ( రెండవ కూర్చ పై ) || ఆయాత మాతుః పితరః సోమ్యా గంభీరైః పతిభిః పూర్వ్యైః | ప్రజామస్మభ్యం దదతో రయించ దీర్ఘాయుత్వం చ శత శారదం చ || ఓం భూర్భువస్సువరోమ్ అస్మిన్ కూర్చే..—— గోత్రాన్ ………( తల్లి యొక్క తండ్రి ) , ……….( తల్లి తాత ), ………( తల్లి ముత్తాత ) శర్మాణః …వసు , రుద్ర , ఆదిత్య స్వరూపాన్ అస్మత్ మాతామహ , మాతుః పితామహ , మాతుః ప్రపితామహాన్ | , , ——– గోత్రాః ,……..( తల్లి యొక్క తల్లి ) , ………( తల్లి యొక్క అవ్వ ) , ………..( తల్లి యొక్క ముత్తవ్వ ) దాః , వసు , రుద్ర , ఆదిత్య స్వరూపాః , మాతామహీ , మాతుః పితామహీ , మాతుః ప్రపితామహీశ్చ ధ్యాయామి | ఆవాహయామి || || సకృదాఛ్చిన్నం బర్‍హిరూర్ణామృదు | స్యోనం పితృభ్యస్త్వా భరామ్యహం | అస్మిన్ సీదంతు మే పితరః సోమ్యాః | పితామహాః ప్రపితామహాశ్చానుగైః సహ || సపత్నీక మాతామహ , మాతుః పితామహ , మాతుః ప్రపితామహానాం ఇదమాసనం | తిలాది సకలారాధనైః స్వర్చితం | ( రెండవ కూర్చ పై నువ్వులు కాసిని చల్లాలి ) పితృ వర్గము వారికి తర్పణము ఇచ్చునపుడు మొదటి కూర్చ పైనను , మాతృ వర్గము వారికి ఇచ్చేటప్పుడు రెండో కూర్చ పైనను నువ్వులు , నీళ్ళు పితృ తీర్థం లో వదలాలి. ప్రథమ కూర్చే.. …పితృ వర్గ తర్పణం | ౧ పితృ తర్పణం (ఒక్కో మంత్రము చెప్పి ఒక్కోసారి , మొత్తం మూడు సార్లు తండ్రి కి … అలాగే మూడేసి సార్లు ఇవ్వ వలసిన మిగిలిన వారికి ) ౧. || ఉదీరతా మవర ఉత్పరాస ఉన్మధ్యమాః పితరః సోమ్యాసః | అసుం య ఈయురవృకా ఋతజ్ఞాస్తేనోవంతు పితరో హవేషు || ——– గోత్రాన్. .. ———- శర్మణః , వసు రూపాన్ , అస్మత్ పితౄన్ స్వధా నమః తర్పయామి || ౨. || అంగిరసో నః పితరో నవగ్వా అథర్వాణో భృగవః సోమ్యాసః | తేషాం వయగ్ం సుమతౌ యజ్ఞియానామపి భద్రే సౌమనసే స్యామ || ——- గోత్రాన్. .. ——— శర్మణః , వసు రూపాన్ , అస్మత్ పితౄన్ స్వధా నమః తర్పయామి || ౩. || ఆయంతు నః పితరః సోమ్యాసః | అగ్నిష్వాత్తాః పథిభిర్దేవయానైః | అస్మిన్ యజ్~ఝే స్వధయా మదంత్వధి బ్రువంతు తే అవంత్వస్మాన్ || ——- గోత్రాన్. .. ———– శర్మణః , వసు రూపాన్ , అస్మత్ పితౄన్ స్వధా నమః తర్పయామి || ౨.. పితామహ తర్పణం ( మూడు సార్లు తాత కు) ౧. || ఊర్జం వహంతీ రమృతం ఘృతం పయః | కీలాలం పరిస్రుతం | స్వధాస్థ తర్పయత మే పితౄన్ || ——–గోత్రాన్. .. ——— శర్మణః , రుద్ర రూపాన్ , అస్మత్ పితామహాన్ స్వధా నమః తర్పయామి || ౨. || పితృభ్యః స్వధా విభ్యః స్వధా నమః | పితామహేభ్యః స్వధా విభ్యః స్వధా నమః | ప్రపితామహేభ్యః స్వధా విభ్యః స్వధా నమః || ——- గోత్రాన్. .. ———- శర్మణః , రుద్ర రూపాన్ , అస్మత్ పితామహాన్ స్వధా నమః తర్పయామి || ౩. || యేచేహ పితరో యే చ నేహ యాగ్ంశ్చ విద్మ యాగ్ం ఉ చ న ప్ర విద్మ | అగ్నే తాన్వేత్థ యదితే జాత వేదస్తయా ప్రత్తగ్గ్ం స్వధయా మదంతు || ——— గోత్రాన్. .. ———- శర్మణః , రుద్ర రూపాన్ , అస్మత్ పితామహాన్ స్వధా నమః తర్పయామి || ౩. ప్రపితామహ తర్పణం ( మూడు సార్లు ) ౧. || మధు వాతా ఋతాయ తే మధుక్షరంతి సింధవః | మాధ్వీర్నః సంత్వోషధీః || ——– గోత్రాన్. .. ——– శర్మణః , ఆదిత్య రూపాన్ , అస్మత్ ప్రపితామహాన్ స్వధా నమః తర్పయామి || ౨. || మధునక్త ముతోషసి మధుమత్ పార్థివగ్ం రజః | మధు ద్యౌరస్తునః పితా || ——- గోత్రాన్. .. ——- శర్మణః , ఆదిత్య రూపాన్ , అస్మత్ ప్రపితామహాన్ స్వధా నమః తర్పయామి || ౩. || మధు మాన్నో వనస్పతిర్మధుమాగ్ం అస్తు సూర్యః | మాధ్వీర్గావో భవంతు నః || ——- గోత్రాన్. .. ——– శర్మణః , ఆదిత్య రూపాన్ , అస్మత్ ప్రపితామహాన్ స్వధా నమః తర్పయామి || ౪. మాతృ తర్పణం ( మూడు సార్లు ) —— గోత్రాః , ——— దేవీ ( కవీ ) దాః , వసు రూపాః అస్మత్ మాతౄః , స్వధా నమః తర్పయామి || ( మూడు సార్లు ) ౫.. పితామహీ తర్పణం ——– గోత్రాః , ———దేవీ ( కవీ ) దాః , రుద్ర రూపాః , అస్మత్ పితామహీః , స్వధా నమః తర్పయామి || ( మూడు సార్లు ) ౬. ప్రపితామహీ తర్పణం ——— గోత్రాః , ———– దేవీ ( కవీ ) దాః , ఆదిత్య రూపాః , అస్మత్ ప్రపితామహీః స్వధా నమః తర్పయామి || ( మూడు సార్లు ) ౭. ద్వితీయ కూర్చే మాతృ వర్గ తర్పణం. ( రెండవ కూర్చ పై ) మాతా మహ తర్పణం ( మూడు సార్లు ) ౧. || ఉదీరతా మవర ఉత్పరాస ఉన్మధ్యమాః పితరః సోమ్యాసః | అసుం య ఈయురవృకా ఋతజ్~ఝాస్తేనోవంతు పితరో హవేషు || ——–గోత్రాన్. .. ———- శర్మణః , వసు రూపాన్ , అస్మత్ మాతా మహాన్ స్వధా నమః తర్పయామి || ౨. || అంగిరసో నః పితరో నవగ్వా అథర్వాణో భృగవః సోమ్యాసః | తేషాం వయగ్ం సుమతౌ యజ్ఞియానామపి భద్రే సౌమనసే స్యామ || ———- గోత్రాన్. .. ——— శర్మణః , వసు రూపాన్ , అస్మత్ మాతా మహాన్ స్వధా నమః తర్పయామి || ౩. || ఆయంతు నః పితరః సోమ్యాసః | అగ్నిష్వాత్తాః పథిభిర్దేవయానైః | అస్మిన్ యజ్~ఝే స్వధయా మదంత్వధి బ్రువంతు తే అవంత్వస్మాన్ || ———- గోత్రాన్. .. ——— శర్మణః , వసు రూపాన్ , అస్మత్ మాతా మహాన్ స్వధా నమః తర్పయామి || ౮.. మాతుః పితామహ తర్పణం ( మూడు సార్లు ) ౧. || ఊర్జం వహంతీ రమృతం ఘృతం పయః | కీలాలం పరిస్రుతం | స్వధాస్థ తర్పయత మే పితౄన్ || ——— గోత్రాన్. .. ———— శర్మణః , రుద్ర రూపాన్ , అస్మత్ మాతుః పితామహాన్ స్వధా నమః తర్పయామి || ౨. || పితృభ్యః స్వధా విభ్యః స్వధా నమః | పితామహేభ్యః స్వధా విభ్యః స్వధా నమః | ప్రపితామహేభ్యః స్వధా విభ్యః స్వధా నమః || ———-గోత్రాన్. .. ————- శర్మణః , రుద్ర రూపాన్ , అస్మత్ మాతుః పితామహాన్ స్వధా నమః తర్పయామి || ౩. || యేచేహ పితరో యే చ నేహ యాగ్ంశ్చ విద్మ యాగ్ం ఉ చ న ప్ర విద్మ | అగ్నే తాన్వేత్థ యదితే జాత వేదస్తయా ప్రత్తగ్గ్ం స్వధయా మదంతు || ———- గోత్రాన్. .. ———— శర్మణః , రుద్ర రూపాన్ , అస్మత్ మాతుః పితామహాన్ స్వధా నమః తర్పయామి || ౯. మాతుః ప్రపితామహ తర్పణం ( మూడు సార్లు ) ౧. || మధు వాతా ఋతాయ తే మధుక్షరంతి సింధవః | మాధ్వీర్నః సంత్వోషధీః || ——–గోత్రాన్. .. ———– శర్మణః , ఆదిత్య రూపాన్ , అస్మత్ మాతుః ప్రపితామహాన్ స్వధా నమః తర్పయామి || ౨. || మధునక్త ముతోషసి మధుమత్ పార్థివగ్ం రజః | మధు ద్యౌరస్తునః పితా || ——— గోత్రాన్. .. ——– శర్మణః , ఆదిత్య రూపాన్ , అస్మత్ మాతుః ప్రపితామహాన్ స్వధా నమః తర్పయామి || ౩. || మధు మాన్నో వనస్పతిర్మధుమాగ్ం అస్తు సూర్యః | మాధ్వీర్గావో భవంతు నః || ——– గోత్రాన్. .. ——- శర్మణః , ఆదిత్య రూపాన్ , అస్మత్ మాతుః ప్రపితామహాన్ స్వధా నమః తర్పయామి || ౧౦ మాతామహీ తర్పణం ( మూడు సార్లు ) ——— గోత్రాః , —— దేవీ ( కవీ ) దాః , వసు రూపాః అస్మత్ మాతామహీః , స్వధా నమః తర్పయామి || ( మూడు సార్లు ) ౧౧. మాతుః పితామహీ తర్పణం ——–గోత్రాః , ——- దేవీ ( కవీ ) దాః , రుద్ర రూపాః , అస్మత్ మాతుః పితామహీః , స్వధా నమః తర్పయామి || ( మూడు సార్లు ) ౧౨.. మాతుః ప్రపితామహీ తర్పణం ——- గోత్రాః , ——-దేవీ ( కవీ ) దాః , ఆదిత్య రూపాః , అస్మత్ మాతుః ప్రపితామహీః స్వధా నమః తర్పయామి || ( మూడు సార్లు ) ద్వాదశ పితృ దేవతలకు మాత్రమే తర్పణం ఇస్తే , కింది మంత్రం చెప్పి ఒకసారి తిలోదకం ఇవ్వాలి… జ్ఞాతాఽజ్ఞాత సర్వ కారుణ్య పితౄన్ స్వధా నమః తర్పయామి || || ఊర్జం వహంతీ రమృతం ఘృతం పయః | కీలాలం పరిస్రుతం | స్వధాస్థ తర్పయత మే పితౄన్ || తృప్యత తృప్యత తృప్యత | సర్వే కారుణ్య పితృ దేవతలకు ఇస్తే కింది విధం గా , సజీవం గా ఉన్న వారిని వదలి , మిగిలిన వారికి ఒక్కొక్క సారి మాత్రము తిలోదకం వదలాలి.. ఆత్మ పత్నీం( భార్య ) ——దేవీదామ్—–గోత్రాం వసురూపాం స్వధానమస్తర్పయామి. అస్మత్ సుతమ్ ( పుత్రుడు ) ——శర్మాణం—గోత్రం వసురూపం స్వధానమస్తర్పయామి. అస్మత్ జ్యేష్ట భ్రాతరం ( అన్న ) ——శర్మాణం—గోత్రం వసురూపం స్వధానమస్తర్పయామి. అస్మత్ కనిష్ట భ్రాతరం ( తమ్ముడు ) ——శర్మాణం—గోత్రం వసురూపం స్వధానమస్తర్పయామి. అస్మత్ జ్యేష్ట పితృవ్యం ( పెదనాన్న ) ——శర్మాణం—గోత్రం వసురూపం స్వధానమస్తర్పయామి. తత్పత్నీం ( పెద్దమ్మ ) —–దేవీదాం / కవీదాం ——–గోత్రాం వసురూపాం స్వధానమస్తర్పయామి. అస్మత్ కనిష్ట పితృవ్యం ( చిన్నాన్న )—–శర్మాణం—గోత్రం వసురూపం స్వధానమస్తర్పయామి. తత్పత్నీం ( పిన్ని ) —–దేవీదాం / కవీదాం ——–గోత్రాం వసురూపాం స్వధానమస్తర్పయామి. అస్మత్ మాతులం ( మేనమామ )—–శర్మాణం—గోత్రం వసురూపం స్వధానమస్తర్పయామి. తత్పత్నీం ( మేనత్త) —–దేవీదాం / కవీదాం ——–గోత్రాం వసురూపాం స్వధానమస్తర్పయామి. ( ఇలా మేనమామలు , మేనత్తలు , పెద్దమ్మలు….ఎంతమంది కీర్తి శేషులై ఉంటే అంతమందికీ అదే శ్లోకం చెప్పి , వారి వారి పేర్లతో విడివిడి గా తర్పణం ఇవ్వాలి..) అస్మద్దుహితరం ( కూతురు )—–దేవీదాం / కవీదాం ——–గోత్రాం వసురూపాం స్వధానమస్తర్పయామి ఆత్మ భగినీం ( అక్క / చెల్లెలు ) —–దేవీదాం / కవీదాం ——–గోత్రాం వసురూపాం స్వధానమస్తర్పయామి అస్మత్ దౌహిత్రం ( కూతురు కొడుకు )—–శర్మాణం—గోత్రం వసురూపం స్వధానమస్తర్పయామి. అస్మత్ భాగినేయకం ( అక్క చెల్లెళ్ళ కొడుకు )—–శర్మాణం—గోత్రం వసురూపం స్వధానమస్తర్పయామి. అస్మత్ పితృ భగినీం ( మేనత్త) —–దేవీదాం / కవీదాం ——–గోత్రాం వసురూపాం స్వధానమస్తర్పయామి తద్భర్తారమ్( ఆమె భర్త )—–శర్మాణం—గోత్రం వసురూపం స్వధానమస్తర్పయామి. అస్మత్ మాతృ భగినీం ( తల్లి అక్క/చెల్లెలు) —–దేవీదాం / కవీదాం ——–గోత్రాం వసురూపాం స్వధానమస్తర్పయామి తద్భర్తారమ్( ఆమె భర్త )—–శర్మాణం—గోత్రం వసురూపం స్వధానమస్తర్పయామి. అస్మత్ జామాతరం ( అల్లుడు )—–శర్మాణం—గోత్రం వసురూపం స్వధానమస్తర్పయామి. అస్మత్ భావుకం ( బావ )—–శర్మాణం—గోత్రం వసురూపం స్వధానమస్తర్పయామి. అస్మత్ స్నుషాం ( కోడలు) —–దేవీదాం / కవీదాం ——–గోత్రాం వసురూపాం స్వధానమస్తర్పయామి అస్మత్ శ్వశురం ( పిల్లనిచ్చిన మామ )—–శర్మాణం—గోత్రం వసురూపం స్వధానమస్తర్పయామి. అస్మత్ శ్వశ్రూః ( పిల్లనిచ్చిన అత్త) —–దేవీదాం / కవీదాం ——–గోత్రాం వసురూపాం స్వధానమస్తర్పయామి అస్మత్ స్యాలకం ( భార్య సోదరులు )—–శర్మాణం—గోత్రం వసురూపం స్వధానమస్తర్పయామి అస్మత్ సఖాయం ( ఆప్తులు / స్నేహితులు )—–శర్మాణం—గోత్రం వసురూపం స్వధానమస్తర్పయామి. అస్మద్గురుం ( గురువు )—–శర్మాణం—గోత్రం వసురూపం స్వధానమస్తర్పయామి. అస్మదాచార్యం ( ఆచార్యుడు )—–శర్మాణం—గోత్రం వసురూపం స్వధానమస్తర్పయామి. పైన చెప్పిన వారిలో సజీవులుగా ఉన్నవారిని వదలి , మిగిలిన వారికి తర్పణం ఇవ్వాలి. ఉపవీతి | ప్రదక్షిణం | ( జంధ్యము సవ్యం గా వేసుకొని కింది మంత్రం చెప్పుతూ , పరచిన దర్భల చుట్టూ ప్రదక్షిణం చెయ్యాలి ) || దేవతాభ్యః పితృభ్యశ్చ మహా యోగిభ్యః ఏవ చ | నమః స్వధాయై స్వాహాయై నిత్యమేవ నమో నమః || నమోవః పితరో రసాయ నమోవః పితరః శుష్మాయ నమోవః పితరో జీవాయ నమోవః పితరః స్వధాయై నమోవః పితరో మన్యవే నమోవః పితరో ఘోరాయ పితరో నమో వో య ఏతస్మిన్ లోకేస్థ యుష్మాగ్ స్తేఽను యేస్మిన్ లోకే మాం తే ను య ఏతస్మిన్ లోకేస్థ యూ యం తేషాం వసిష్ఠా భూయాస్త యేస్మిన్ లోకేహం తేషాం వసిష్ఠో భూయాసం || తనచుట్టూ తాను ప్రదక్షిణం :- | యాని కాని చ పాపాని జన్మాంతర కృతాని చ తాని తాని ప్రణశ్యంతి ప్రదక్షిణ పదే పదే | పాపోఽహం పాప కర్మోఽహం పాపాత్మా పాప సంభవః త్రాహిమాం కృపయా దేవ శరణాగత వత్సల అన్యథా శరణం నాస్తి త్వమేవ శరణం మమ తస్మాత్ కారుణ్య భావేన రక్ష రక్ష పితృదేవతాః.. || చతుస్సాగర పర్యంతం … …. …. అభివాదయే || ( ప్రవర చెప్పి సాష్టాంగ నమస్కారం చెయ్యాలి ) పిత్రాదిభ్యో నమః | ప్రాచీనావీతి | ఉద్వాసనం ( అపసవ్యం గా జంధ్యం వేసుకొని కింది మంత్రం చెప్పి కూర్చలను విప్పి పక్కన పెట్టాలి || ఉత్తిష్ఠత పితర ప్రేత శూరా యమస్య పంథా మను వేతా పురాణం | ధత్తాదస్మాసు ద్రవిణం యచ్చ భద్రం ప్రణో బ్రూతాత్ భాగధాన్దేవతాసు || || పరేత పితరః సోమ్యా గంభీరైః పతిభిః పూర్వ్యైః | అథా పితౄంథ్సువిదత్రాగ్ం అపీత యమేనయే సధమాదం మదంతి || అస్మాత్ కూర్చాత్ మమ పితృ , పితామహ , ప్రపితామహాన్ , మాతృ , పితామహీ , ప్రపితామహీశ్చ యథా స్థానం ప్రతిష్ఠాపయామి | ద్వితీయ కూర్చాత్ సపత్నీక మాతామహ , మాతుః పితామహ , మాతుః ప్రపితామహాన్ యథా స్థానం ప్రతిష్ఠాపయామి | శోభనార్థే క్షేమాయ పునరాగమనాయ చ | | కూర్చ ద్వయం విస్రస్య | నివీతి |( జంధ్యము మాల లాగా వేసుకోవాలి ) తర్వాత , గోత్రాలు , సంబంధాలు తెలియని బంధువుల కొరకు తర్పణం ఇవ్వాలి.. యేషాం న మాతా న పితా న బంధుః నాన్య గోత్రిణః | తే సర్వే తృప్తిమాయాంతు మయోత్సృష్ట్యైః కుశొదకైః || ఇతి తిలోదకం నినీయ | ఈ కింది శ్లోకము చెప్పి , జంధ్యాన్ని కాని నీటితో తడిపి , ( జంధ్యపు ముడిని ) ఆ నీటిని నేల పైకి పిండాలి.. || యేకేచాస్మత్ కులే జాతాః అపుత్రా గోత్రిణోమృతాః తే గృహ్యంతు మయా దత్తం వస్త్ర ( సూత్ర ) నిష్పీడనోదకం || దర్భాన్ విసృజ్య || పవిత్రం విసృజ్య || ఉపవీతి | దర్భలను , పవిత్రాన్ని విప్పి తీసెయ్యాలి , జంధ్యాన్ని సవ్యం గా వేసుకోవాలి ) తర్పణము అయ్యాక ,ఇది చెప్పాలి యస్య స్మృత్యా చ నామోక్త్యా తపో తర్పణ క్రియాదిషు | న్యూనం సంపూర్ణతాం యాతి సద్యో వందే తమచ్యుతం || మంత్ర హీనం క్రియా హీనం భక్తి హీనం జనార్దన | యత్కృతం తు మయా దేవ పరిపూర్ణం తదస్తు మే || అనేన మయా అమావాస్యా పుణ్యకాలే / సూర్యోపరాగే / చంద్రోపరాగే / అర్ధోదయ / మహోదయ పుణ్య కాలే / దక్షిణాయణ / ఉత్తరాయణ పుణ్యకాలే / పితృ పక్షే సకృన్మహాలయే / తీర్థ క్షేత్రే కృతేన తిల తర్పణేన శ్రీమజ్జనార్దన వాసుదేవ ప్రియతాం ప్రీతో వరదో భవతు|| అని చెప్పి , అరచేతిలో నీళ్ళు వేసుకొని వదలాలి. మధ్యే మంత్ర , తంత్ర , స్వర , వర్ణ , ధ్యాన , నేమ , లోప దోష పరిహారార్థం నామ త్రయ మంత్ర జపమ్ కరిష్యే | అచ్యుతాయ నమః | అనంతాయ నమః | గోవిందాయ నమః || ( రెండు సార్లు పలకాలి ) అచ్యుతానంత గోవిందేభ్యో నమః | || కాయేన వాచా మనసేంద్రియైర్వా బుధ్యాత్మనా వా ప్రకృతేః స్వభావాత్ | కరోమి యద్యద్ సకలం పరస్మై శ్రీమన్నారాయణేతి సమర్పయామి || అని చెప్పి నీరు వదలాలి శ్రీ కృష్ణార్పణమస్తు :- పైన చెప్పినంత విస్తారముగా చేయుటకు సమయము లేనిచో , క్లుప్తముగా కిందివిధముగా చెయ్య వచ్చును..ఇది కేవలం విధి లేని పరిస్థితి లో మాత్రమే…ఎందుకంటే, శ్రాద్ధానికి , తర్పణానికి శ్రద్ధ ముఖ్యము. ఈ శ్లోకము చెప్పి , మూడు సార్లు తిలోదకాలు ఇవ్వవలెను :- || ఆ బ్రహ్మ స్తంభ పర్యంతం దేవర్షి పితృ మానవాః | తృప్యంతు పితరః సర్వే మాతృ మాతా మహాదయః | అతీత కుల కోటీనాం సప్త ద్వీప నివాసినాం | ఆ బ్రహ్మ భువనాల్లోకాత్ ఇదమస్తు తిలోదకం || ఆచమ్య || బ్రహ్మ యజ్ఞాదికం చరేత్ || యథా శక్తి బ్రాహ్మణాన్ భోజయేత్ || ఓం తత్ సత్ ( ఆచమనం చేసి , శక్తి ఉన్నవారు బ్రహ్మ యజ్ఞం చెయ్యాలి … బ్రాహ్మణులకు భోజనం పెట్టవచ్చు ) ఇతి ఆబ్దిక / దర్శ శ్రాద్ధ విధిః తర్పణ విధిశ్చ !!


ఉత్తరాయణము దేవతల కాలము గనుక ఉత్తమ కాలమని పురోహితులు చెబుతున్నారు. అయితే దక్షిణాయణము పితృదేవతల కాలము గనుక అశుభకాలమని మన పూర్వీకుల విశ్వాసం.

ప్రతి మాసంలో వచ్చే అన్నా, మహాలయ అమావాస్య అన్నా పితృదేవతలకు ఎంతో ఇష్టమని, ఆరోజున శ్రాద్ధ కర్మాదులను చేస్తే మంచి ఫలితం ఉంటుందని పెద్దలంటూ ఉంటారు.

ఇందులో మహాలయము అంటే.. భాద్రపద బహుళ పాడ్యమి మొదలుకొని అమావాస్య వరకు ఉన్న 15 రోజులు. దీన్ని పితృపక్షంగా మహాలయంగా చెప్తారు. ఇందులో మరీ ముఖ్యమైన తిధి త్రయోదశి.

యత్యించిన్మధునా మిశ్రం ప్రదద్యాత్తు త్రయోదశీమ్ |
తదప్య క్షయమేవస్యాత్ వర్షాసుచ మఘాసుచ” ||
అనగా వర్షఋతువు నందు భాద్రపద కృష్ణత్రయోదశి మాఘా నక్షత్రంలో కూడి ఉన్న సమయంలో ఏ పదార్థమైనా శ్రాద్ధం చేసిన అది పితృదేవతలకు అక్షయ తృప్తిని ఇస్తుందని విశ్వాసం.

అంతటి విశిష్టత గాంచిన ఈ మహాలయ పక్షమందు అందరూ వారి వారిశక్తిని తగినట్లుగా పితృదేవతలకు తర్పణమివ్వాలని పురోహితులు చెబుతున్నారు. కొందరు తమ పెద్దలు మరణించిన తిథిని బట్టి ఆయాతిథులలో తర్పణ శ్రాద్ధ కర్మలు ఆచరించవచ్చును. ఒకవేళ గతించిన పెద్దల తిథి గుర్తులేనప్పుడు “మహాలయ అమావాస్య”నాడే పితృదేవతలకు శ్రాద్ధ కర్మలు చేయడం ఉత్తమమని పురోహితులు అంటున్నారు.

కావున పితృకార్యములు చేయుటకు అర్హత పొందినవారు అంతా విధిగా పక్షాలను ఆచరించి, వారి వారి వంశవృక్షములకారకులైన పితృదేవతలను స్మరించుకుని శ్రాద్ధ కర్మలు చేస్తే వారి శుభాశీస్సులతో సర్వశుభములు పొందుతారని పండితులు పేర్కొంటున్నారు.

బాగా గమనించండి : గిరి ప్రసాద్ శర్మ ఎవరు అయన ఆలోచన ఏమిటి : ... ఎవరైతే జీవితంలో సంపూర్ణ0గా ఓడిపోయి ఇబ్బందుల్లో ఉంది ఎవరో ఒకరు నన్ను ఆదుకోవాలి అని అనుకున్నపుడు వారికీ ఉపయోగ పడే మనిషి గిరి ప్రసాద్ శర్మ అవ్వాలని కోరుకుంటాడు .. అంతేకాని కడుపు నిండిన వారికి ఫలహారం పెట్టె రకం కాదు .. అర్థం చేసుకుంటే బాగుంటుంది.
మీరు కూడా పద్యాలు , తాత్పర్యాలు , శ్లోకాలు పంపండి పేరు గోత్రము మొబైల్ నంబర్ ఇస్తే ప్రచురిద్దాం..
మమ దీక్షా - వేదరక్షా పంపుతున్న వారు : శ్రీ పంతంగి రమాకాంత శర్మ గారు ఫోన్ : +91 98498 04463 Sri Satya Shiva Gurukula Veda Pathashala Trust, Current A/c No: 37799994929 State Bank of India, Kattedan SME Branch, Hyderabad. SWIFT Code: SBININBB306 IFSC Code: SBIN0005328 MICR Code: 500002022 ఖాతాలో జమ చేసి, వివరం చెప్పగలరని మనవి. [పాఠశాలకు ఆదాయ పన్ను రాయితీ 80(జి) సౌకర్యం ఉన్నది

మమ దీక్షా – వేదరక్షా

శుభోదయమ్.

అసంభావ్యం న వక్తవ్యం
ప్రత్యక్ష మపి దృశ్యతే,
శిలా తరతి పానీయం
గీతం గాయతి వానరః.

ప్రత్యక్షంగా చూసినప్పటికీ అసంభవమైన విషయాలను గురించి ఎన్నడూ ఇతరులతో చెప్పకూడదు. “నీటిపై రాయి తేలింది, కోతి పాటలు పాడింది” అంటే ఎవ్వరైనా నవ్వుతారే కానీ నమ్మరు. (నవ్వులపాలు కావలసి వస్తుంది.)
ఆ.ధ.

భుక్త్వా శతపదం గచ్ఛేత్
శనై స్తేన తు జాయతే,
అన్నసంఘాతశైథిల్యం
గ్రీవాజానుకటీసుఖమ్.
భుక్తోపవిశత స్తుందం
శయ్యానస్య తు పుష్టతా,
ఆయు శ్చంక్రమమాణస్య
మృత్యు ర్ధావతి ధావతః.

భోజనానంతరం వంద అడుగులు నడిస్తే- భుజించిన ఆహారం చేర వలసిన స్థానమును (యుక్త స్థానాన్ని) చేరి మెడ, నడుము, మోకాళ్ళు వీటి యందు సుఖం కలుగుతుంది.
భుజించిన వెంటనే
కదలకుండా కూర్చుంటే బొౙ్జ పెరుగుతుంది;
పడుకొంటే కొవ్వు పెరుగుతుంది;
అటూయిటూ మెల్లిగా నడిస్తే (తిరుగులాడితే) ఆయుర్వృద్ధి కలుగుతుంది;
పరుగెత్తితే ఆయుఃక్షీణం.
హితోక్తి

Brahmin meal.

A Group of American Dieticians found, in their study of food habits and cooking practices across the globe, that the South Indian Brahmin meal is, by far the best, to sustain and support good health.

Here below, you find the Brahmin way of food preparation.

You are what you eat. Isn’t it? At least, that seems the way Brahmins view cooking.

Brahmin cuisine is based on the concept that food shapes the personality, mood and mind and a healthy vegetarian diet fosters serene qualities. In Brahmin households, food is cooked with a great deal of attention to cleanliness; to the balancing of nutrition, flavor, texture and variety.

The spices they use play an important role in our everyday life. Fenugreek as a digestive aid, cumin has multiple usages, dried legumes and beans are great protein sources, pepper is the best home remedy for colds and coughs, turmeric is the wonder healer of wounds.

Curry leaves and coriander leaves aid cleansing the intestines and kidneys.

Every ingredient used in the Brahmin cuisine has a purpose, that goes beyond its taste and texture.

Typically, idli, dosa, Rice upma are the common breakfast dishes. Brahmins do not prefer oily dishes in the morning for breakfast because, consumption of oil blunts the brain temporarily and don’t we all need sharp minds in the morning hours at our work place?

Tomato chutney is prepared as tomatoes contain lycopene, which is one of the most powerful antioxidants. A daily or even weekly dose of a spoonful of tomato chutney is good in preventing cancer.

Rice Upma is a ready breakfast in just over 7 minutes. It has all the goodness of rice and won’t let you get hungry soon.

Some Brahmins skip breakfast. They straight go to lunch at about 10 AM. You stay fresh and agile, all through the day.

Lunch is not just a romance with food, lunch is an offering to the rejuvenation of the body, and the meal is cooked with the combination of spices in such a way that the soul stays serene.

Plantain stem curry, the white centre piece of the banana plant is chopped and added with assorted spices. It makes a delicious side dish. It is high in fiber content and aids in digestion. Babies are fed with the juice of plantain stem to be cured of colic.

Yet another favorite amongst all is lady’s finger fry. It’s an absolute yummy dish. Kids are often told that lady’s finger makes them brainy, smart and intelligent.

Greens are a great favourite in this community. Almost everyday there would be some dish prepared with fresh green leaves. Some common dishes prepared with greens are methi leaves dhaal and Plain green leaves dhaal that is present every alternate day.

Yet another awesome healthy dish is buttermilk or spiced yoghurt salty kheer. This tastes great with raw banana curry.

Jaggery water spiced with dry ginger, known as Paanagam/ Paanakam and Kosumalli/ Kosambari are offered to Lord Rama. There are various variations to Kosumalli like Carrot Kosumalli, Cucumber Kosumalli, Radish Kosumalli and so on. One thing in this community’s dishes is amazing that almost any dish can be substituted with any vegetable, fruit or grain and still made equally tasty with the assorted spice and flavor.

Brahmins have to finally eat curd rice with a pickle. They believe that curd rice is absolutely essential to make a meal complete because of its cooling properties. The stomach needs to be cooled after such a very heavy and spicy meal.

A ripe banana is taken at the end, to top it all.

పూజా విధానంలోని
క్రియలలో అంతరార్థమం🛑

❇1. గంటలు :🙏
దేవాలయాల్లో పూజ సమయంలో గంటలు వాయిస్తారు. దీనివల్ల రెండు విధాల ప్రయోజనం ఉంది. ఒకటి-బయటి ప్రపంచంలో శబ్దాలు లోపలికి ప్రవేశించకుండా చేయడం, రెండవది-మనస్సును దేవుని మీదికి ఏకాగ్రంగా మళ్లించడంలో తోడ్పడుతుంది.(సహస్త్రరం చేరుకున్న కుండలిని కి గంటా నాదం వినపడుతుంది.. అది పరాశక్తి యొక్క చింతామణి గృహం అక్కడ చేరగానే గంటా నాదం వినడం అంటే జీవాత్మ పరమాత్మ లో ఐక్యం కావడం దానికి నిదర్శనగా గంటా నాదం గుడిలో పెడతారు, అక్కడ ఉన్న దేవుడు మన సహస్త్రరం లోనే ఉన్నాడు అని సంకేతం అందుకే దేవుడి ఎదురుగా ఉన్నపుడు కళ్ళు3 మూసుకుని ఆత్మ దర్శనము చేసుకుంటాము)

❇2.దీప హారతి:🙏
దీపాన్ని వెలిగించి దేవుని విగ్రహం ముందు తిప్పడం. దీనిలోని అంతరార్థం ఏమిటంటే దైవాన్ని జ్యోతి స్వరూపంగా భావించడం. దైవమే కాంతి. ఆ సమయంలో భక్తుల భావన ఈ విధంగా ఉంటుంది. ” స్వామీ! నీవే ఈ విశ్వంలో స్వయం ప్రభవమైన జ్యోతివి. సూర్యుడు, చంద్రుడు అన్నీ వీటిలోని తేజస్సు. కాంతివి నీవే. నీ దివ్య కాంతిచే మాలోని చీకటిని తొలగించి, మా బుద్ధిని ప్రభావితం చేయి”
అని.(జీవాత్మ జోతి రూపం లోనే ఉంటుంది , దీపం రూపంలో దైవం ప్రత్యక్షంగా కొలువై ఉంటుంది.. మనలోని కాంతి దీపం రూపంలోనే ప్రకాశిస్తుంది అన్నదానికి నిదర్శనమ్)

❇3. ధూపం🙏
భగవంతుని ముందు పరిమళాలు వెదజల్లే అగరువత్తులను వెలిగిస్తాము. వాటి సువాసనలు అన్ని దిక్కులా వ్యాపిస్తాయి. వీటి ధూపం క్రిమిసంహారిణిగా కూడా పనిచేస్తుంది. భగవంతుడు సర్వవ్యాపి. విశ్వమంతా నిండియున్నాడు అన్న భావన అందరిలో కలుగుతుంది. ఈ విషయం అక్కడ ఉన్న వారందరికీ మాటి మాటికీ జ్ఞప్తి చేసినట్లవుతుంది.(ధ్యానంలో అధిక సమయం ఉండిపోయిన వారికి సమాధి స్థితిలో ఉన్నవారికి ఇహలోక సృహ తెప్పించ డానికి సాంబ్రాణి ధూపం వేస్తారు అది పీల్చగానే బాహ్య సృహ లోకి వస్తారు అలా కాకుండా బలవంతంగా ఎవరిని ధ్యానం నుండి మేలుకొలుప కూడదు, భగవంతుడు నిత్యం ధ్యాన లోనే ఉంటారు, పూజ సమయంలో ధూపం వేసి భగవంతుడు ని ధ్యానం నుండి మేలుకొని పూజని స్వీకరించమని కోరుకోవడం).

❇4. కర్పూర హారతి🙏
వ్యక్తిగతమైన అహంకారము కర్పూరమువలె కరిగిపోవాలని ఈ హారతిలోని అంతరార్థం. ఈ విధంగా జీవాత్మ పరమాత్మతో ఐక్యం కావాలని భక్తులు కోరుకుంటారు. (సృష్టి మొత్తం అనంత వాయువులు కిలిసిపోయేదే, కర్తవ్యనిర్వాహణ తర్వాత కర్మ ఫలితం దైవానికి విడిచి పెట్టాలి కర్పూరం కరిగి నట్టు కర్మను కరిగించ మని దైవాన్ని ఆశ్రయించడం)

❇5. గంధపు సేవ🙏
ఈ సేవలో చాలా అర్థం ఉంది. భగవంతుని విగ్రహానికి పూయడానికి గంధాన్ని మెత్తగా నూరుతారు. అంత శ్రమకు లోనయినప్పటికీ గంధం ఓర్పుతో సహించి, మంచి పరిమళాన్ని వెదజల్లి ఆహ్లదం కలిగిస్తుంది. ఆ విధంగానే ఎన్ని కష్టాలకు లోనయినప్పటికీ భక్తుడు చలించక కష్టాలను చిరునవ్వుతో స్వీకరించాలి. ఎటువంటి పరిస్థితుల్లోనూ శత్రువుకైనా అపకారం తలపెట్టకూడదు. ఇదే ఈ గంధసేవలోని అంతరార్థం. (జీవిత పరిమళం ఆధ్యాత్మికత తోనే పరుమళిస్తుంది, ఎన్ని సమస్యలు ఉన్నా ఆధ్యాత్మిక చింతన పాచి గుంటలో తామర లాగా ప్రకాశిస్తుంది.. అటువంటి దైవసేవ చేస్తున్నాను నా జీవితాన్ని పరిమలింప చేయమని కోరుకోవడం)

❇6. పూజ🙏
దేవునికి పత్రం, పుష్పం, ఫలం, తోయం అనే వాటిని భక్తులు పూజలో సమర్పిస్తారు. కాని భగవంతునికి వీటితో పనిలేదు. నిజానికి ఏ విధమైన వస్తువులు భక్తులు సమర్పించాలని భగవంతుడు కోరడు. కాని ఆ అర్పణలో ఎంతో పరమార్థం ఉంది. ( ఒక నిత్యా జీవితంలో భాగం కావడం రోజూ చేసే కర్మలతో నిత్యా పూజ తో కొద్దిసేపు దేవుని సన్నిధిలో గడపటం అంటే మీ సమయాన్ని దైవముతో గడపటం ఆలోచనలు ఆశలు అలవాట్లు పక్కన పెట్టి హృదయాన్ని నివేదన చేయడం పూజ)

❇ 7 పత్రం(శరీరము)🙏
ఇది త్రిగుణాలతో కూడుకున్నది. పూజలో దీనిని భగవంతునికి అర్పిస్తాడు. (జీవాత్మ పరమాత్మ లో ఐక్యం కావడానికి దేహమే ఒక ఆధారంగా ఉపయోగ పడుతుంది, జీవము అనే ఈ చిలుక దేహము అనే గూటికి ఆధారంగా చేసుకుని సాధన చేస్తుంది ఇదే పత్రం , దైవాన్ని చేర్చే సారధి )

❇ 8 పుష్పం (హృదయము)🙏
ఇక్కడ పుష్పం అంటే చెట్ల మీద పూచే పూవు అని అర్థం కాదు. సుగంధ పరిమళాలను వెదజల్లే హృదయ కుసుమం అని అర్థం. ఇటువంటి హృదయ కుసుమాన్ని దైవపరంగా అర్పించాలి. (ఈ పుష్పమ్ రూపంలో హృదయాన్ని భగవంతుడు పాదాల దగ్గర సదా ఉంచాలి అంటే ఎక్కడ ఉన్నా ఏ పనిలో ఉన్నా దైవ నామ స్మరణ విడువ కూడదు దీన్నే హృదయ కమలాన్ని దైవానికి అర్పించడం అంటారు).

❇ 9 ఫలం (మనస్సు)🙏
మనస్సు ఫలాలను అంటే మనం చేసే కర్మల ఫలితాలను మనం ఆశించక భగవంతునికి అర్పితం చేయాలి.దాన్నే త్యాగం అంటారు. (దేవుడు ఇచ్చిన ఈ మానవ జన్మ గొప్ప ఫలం మళ్ళి తిరిగి జన్మ లేని ఫలం లభించాలి అంటే దైవాన్ని శరణు వేడుకోవాలి)

❇ 10. తోయం(నీరు)🙏
భగవంతుని అర్పించవలసిన నీరు అంటే మనలోని హృదయపూర్వకమైన ప్రేమ, ఆనందం మొదలైన దివ్య భావాల వల్ల వెలువడే ఆనందభాష్పాలు దైవానికే అర్పితం కావాలి. (ఇది తర్పణము నిత్యా తర్పణము హృదయంతో చేయడం సర్వస్య శరణాగతి అంటే ఏది చేసినా దైవకార్యం అనుకోవడం అది భగవంతుడు కి సమర్పించడం.. దానివల్ల నీకు కర్మ బంధం నిండి విముక్తి పొందుతూ నీరు వదలడం).

11 కొబ్బరికాయలు🙏
హృదయం అనే కొబ్బరికాయ కోరికలు అనే పీచుతో కప్పబడి ఉంటుంది. దానిలో ఉండే నీరు సంస్కారము. కోరికలు అనే పీచును హృదయం అనే కొబ్బరికాయ నుంచి వేరుజేసి, తీయనైన కొబ్బరిని భగవంతునికి అర్పితం చేయాలి. అదే నిజమైన నివేదన. లోపల సంస్కారము అనేవి వున్నంతకాలం, హృదయం శరీరాన్ని కదలకుండా అంటిపెట్టుకొని ఉంటుంది. హృదయము అనే కొబ్బరికాయను పీచు అనే కోరిక వాసన వదలదు. మనంచేసే పనులను విత్తనాలతో పోలుస్తారు.మంచి విత్తనం వేస్తే మంచి మొక్క ఎట్లా మొలుస్తుందో మంచి పనులు చేస్తే మంచి ఫలితాలు లభిస్తాయి. (భగవంతుడు పెట్టె పరీక్షలు కొబ్బరి చిప్ప లాగా కఠినంగానే ఉన్నా దాన్ని దాటుకుని వెళ్తే తీయటి కొబ్బరి నీరు ఉంటుంది, స్వచ్ఛమైన బొబ్బరి కొబ్బరి నీరు లాగా కఠినమైన పరీక్షలు వెనక శాశ్వతమైన ఆనందం ఉంటుంది). అటుఅటువంటి పరీక్షలను దాటించి చల్లని అనుగ్రహం తీర్థంగా ప్రసాదించ మని కోరుకోవడం.

12. నమస్కారము🙏
చేతులు జోడించగానే పదివేళ్లు కలసివుంటాయి. ఈ పదివేళ్లు పది ఇంద్రియములకు గుర్తు. ఇందులో కర్మేంద్రియ,జ్ఞానేంద్రియములను హృదయములోని పరమాత్మకు కైంకర్యము చేయుచున్నాను అని చేతులు జోడించుటయే నమస్కారములోని అంతరార్థము. (నమస్కారం చేయడం అంటే వినయంతో దైవానికి మనస్ఫూర్తిగా శరణు వేసుకోవడం, నమస్కారం చేసే సమయంలో బొటన వ్రేలు బృకుటిని తకాలి ఆ భంగిమలో చేతి వ్రేలు నుండి ప్రకంపనలు బృకుటిని తగిలి విద్యత్కాంతి శక్తి మెదడుకి ప్రవహిస్తుంది అప్పుడు మెదడులోని నరాలు బలపడుతుంది జ్ఞాపక శక్తి పెరుగుతుంది.. అందుకే ఉదయం లేవగానే దేవుడికి , పూజ సమయంలో , బడిలో గురువుకి ఇలా నమస్కారం చేయమంటారు.)

13. ప్రదక్షిణము🙏
ముల్లోకములన్నియు భగవంతుని స్వరూపముతో నిండివున్నాయి. ఆ భగవంతుని సగుణాకరమైన విగ్రహమునకు గాని, లింగమునకు గాని, ప్రదక్షిణము చేసినట్లయిన ముల్లోకములు చుట్టి సర్వదేవతలకు నమస్కారములు చేసిన ఫలితము వుంటుంది.. అందుకే ప్రదక్షిణము పూజాంగములలో ఒకటిగా చేర్చారు.( గుడిలో చేసే ప్రదర్శన వల్ల రాత్రంతా గుడిలో విగ్రహం కింద ఉన్న యంత్రం విశ్వప్రాణ శక్తిని ఆకర్షిస్తుంది ప్రదర్శన సమయంలో అది మన శరీరాలను తాకడం వల్ల రోగ నిరోధక శక్తి పెరుగుతుంది. అలాగే గృహంలో ఆత్మ ప్రదర్శన నమస్కారం చేయాలి అంటే ఈ విశ్వం ఆ పరమాత్మ అంతా తనలోనే ఉన్నదని ఆత్మ రూపంలో పరమాత్మను గుర్తిస్తున్నాము అని నమస్కరించి ప్రదర్శన చేయడం.)గుడిలో ఎప్పుడూ తమ చుట్టూ తాము తిరగకూడదు గుడిలో గుడి చుట్టూ మటుకే తిరగాలి ఇంట్లో పూజ సమయంలోనే తమ చుట్టూ తాము తిరగాలి.
14. అష్టాoగ నమస్కారం ఇది పురుషులు మటుకే పూర్తిగా బోర్ల పొడుకుని నమస్కారం చేయాలి మనసా వాచ కర్మణా సదా నీకు దాసుడనై భక్తుడునై నిన్నే ఆశ్రయించి ఉంటాను అని భావము.

🙏ఈ పూజలు కట్టుబాట్లు దీక్షలు, ఆచారాలు మానవ జీవితాన్ని క్రమశిక్షణ తో గడపటానికే, ప్రతి ఆచారంలోను సాంకేతిక మైన లాభాలతో పూర్వీకులు నియమించారు, పెట్టే ప్రసాదాల నుండి ఆచరించే పద్ధతుల వరకు అన్నిటా
ప్రయోజనమైన ఉపయోగలే ఉన్నాయి.🙏

అమ్మ అందరిని చల్లగా చూడమ్మా 🙏


దిక్కులు
(1) తూర్పు,
(2) దక్షిణం,
(3) పడమర,
(4) ఉత్తరం

మూలలు
(1) ఆగ్నేయం,
(2) నైరుతి,
(3) వాయువ్యం,
(4) ఈశాన్యం

వేదాలు
(1) ఋగ్వే దం,
(2) యజుర్వేదం,
(3) సామవేదం,
(4) అదర్వణ వేదం

పురుషార్ధాలు
(1) ధర్మ,
(2) అర్థ,
(3) కామ,
(4) మోక్షా

పంచభూతాలు
(1) గాలి,
(2) నీరు,
(3) భూమి,
(4) ఆకాశం,
(5) అగ్ని.

పంచేంద్రియాలు

(1) కన్ను,
(2) ముక్కు,
(3) చెవి,
(4) నాలుక,
(5) చర్మం.

లలిత కళలు
(1) కవిత్వం,
(2) చిత్రలేఖనం,
(3) నాట్యం,
(4) సంగీతం,
(5) శిల్పం.

పంచగంగలు
(1) గంగ,
(2) కృష్ణ,
(3) గోదావరి,
(4) కావేరి,
(5) తుంగభద్ర.

దేవతావృక్షాలు

(1) మందారం,
(2) పారిజాతం,
(3) కల్పవృక్షం,
(4) సంతానం,
(5) హరిచందనం.

పంచోపచారాలు
(1) స్నానం,
(2) పూజ,
(3) నైవేద్యం,
(4) ప్రదక్షిణం,
(5) నమస్కారం.


పంచామృతాలు
(1) ఆవుపాలు,
(2) పెరుగు,
(3) నెయ్యి,
(4) చక్కెర,
(5) తేనె.

పంచలోహాలు
(1) బంగారం,
(2) వెండి,
(3) రాగి,
(4) సీసం,
(5) తగరం.

పంచారామాలు

(1) అమరావతి,
(2) భీమవరం,
(3) పాలకొల్లు,
(4) సామర్లకోట,
(5) ద్రాక్షారామం

షడ్రుచులు
(1) తీపి,
(2) పులుపు,
(3) చేదు,
(4) వగరు,
(5) కారం,
(6) ఉప్పు.

అరిషడ్వర్గాలు షడ్గుణాలు

(1) కామం,
(2) క్రోధం,
(3) లోభం,
(4) మోహం,
(5) మదం,
(6) మత్సరం.

ఋతువులు
(1) వసంత,
(2) గ్రీష్మ,
(3) వర్ష,
(4) శరద్ఋతువు,
(5) హేమంత,
(6) శిశిర

సప్త ఋషులు
(1) కాశ్యపుడు,
(2) గౌతముడు,
(3) అత్రి,
(4) విశ్వామిత్రుడు,
(5) భరద్వాజ,
(6) జమదగ్ని,
(7) వశిష్ఠుడు.

తిరుపతి సప్తగిరులు
(1) శేషాద్రి,
(2) నీలాద్రి,
(3) గరుడాద్రి,
(4) అంజనాద్రి,
(5) వృషభాద్రి,
(6) నారాయణాద్రి,
(7) వేంకటాద్రి.

సప్త వ్యసనాలు
(1) జూదం,
(2) మద్యం,
(3) దొంగతనం,
(4) వేట,
(5) వ్యభిచారం,
(6) దుబారఖర్చు,
(7) కఠినంగా మాట్లాడటం.

సప్త నదులు
“”””””””””””””””””””””
(1) గంగ,
(2) యమునా,
(3) సరస్వతి,
(4) గోదావరి,
(5) సింధు,
(6) నర్మద,
(7) కావేరి.

నవధాన్యాలు
(1) గోధుమ,
(2) వడ్లు,
(3) పెసలు,
(4) శనగలు,
(5) కందులు,
(6) నువ్వులు,
(7) మినుములు,
(8) ఉలవలు,
(9) అలసందలు.

నవరత్నాలు
(1) ముత్యం,
(2) పగడం,
(3) గోమేధికం,
(4) వజ్రం,
(5) కెంపు,
(6) నీలం,
(7) కనకపుష్యరాగం,
(8) పచ్చ (మరకతం),
(9) ఎరుపు (వైడూర్యం).

నవధాతువులు
(1) బంగారం,
(2) వెండి,
(3) ఇత్తడి,
(4) రాగి,
(5) ఇనుము,
(6) కంచు,
(7) సీసం,
(8) తగరం,
(9) కాంతలోహం.

నవరసాలు
(1) హాస్యం,
(2) శృంగార,
(3) కరుణ,
(4) శాంత,
(5) రౌద్ర,
(6) భయానక,
(7) బీభత్స,
(8) అద్భుత,
(9) వీర

నవదుర్గలు

(1) శైలపుత్రి,
(2) బ్రహ్మ చారిణి,
(3) చంద్రఘంట,
(4) కూష్మాండ,
(5) స్కందమాత,
(6) కాత్యాయని,
(7) కాళరాత్రి,
(8) మహాగౌరి,
(9) సిద్ధిధాత్రి.

దశ సంస్కారాలు

( 1 ) వివాహం,
( 2 ) గర్భాదానం,
( 3 ) పుంసవనం ,
( 4 ) సీమంతం,
( 5 ) జాతకకర్మ,
( 6 ) నామకరణం,
( 7 ) అన్నప్రాశనం,
( 8 ) చూడకర్మ,
( 9 ) ఉపనయనం,
(10) సమవర్తనం

దశావతారాలు
( 1 ) మత్స్య,
( 2 ) కూర్మ,
( 3 ) వరాహ,
( 4 ) నరసింహ,
( 5 ) వామన,
( 6 ) పరశురామ,
( 7 ) శ్రీరామ,
( 8 ) శ్రీకృష్ణ,
( 9 ) బుద్ధ,
(10) కల్కి.

జ్యోతిర్లింగాలు

హిమలయపర్వతం ~ కేదారేశ్వరలింగం .

కాశీ ~ కాశీవిశ్వేశ్వరుడు .

మధ్యప్రదేశ్ ~ మహాకాలేశ్వరలింగం, ఓంకారేశ్వరలింగం. (2)

గుజరాత్ ~ సోమనాధలింగం, నాగేశ్వరలింగం. (2)

మహారాష్ట్ర ~ భీమశంకరం, త్ర్యంబకేశ్వరం, ఘృష్ణేశ్వరం, వైద్యనాదేశ్వరం. (4)

ఆంధ్రప్రదేశ్ ~ మల్లిఖార్జునలింగం (శ్రీశైలం)

తమిళనాడు ~ రామలింగేశ్వరం

తెలుగు వారాలు
(1) ఆది,
(2) సోమ,
(3) మంగళ,
(4) బుధ,
(5) గురు,
(6) శుక్ర,
(7) శని.

తెలుగు నెలలు
( 1 ) చైత్రం,
( 2 ) వైశాఖం,
( 3 ) జ్యేష్ఠం,
( 4 ) ఆషాఢం,
( 5 ) శ్రావణం,
( 6 ) భాద్రపదం,
( 7 ) ఆశ్వీయుజం,
( 8 ) కార్తీకం,
(9 ) మార్గశిరం,
(10) పుష్యం,
(11) మాఘం,
(12) ఫాల్గుణం.

రాశులు

( 1 ) మేషం,
( 2 ) వృషభం,
( 3 ) మిథునం,
( 4 ) కర్కాటకం,
( 5 ) సింహం,
( 6 ) కన్య,
( 7 ) తుల,
( 8 ) వృశ్చికం,
( 9 ) ధనస్సు,
(10) మకరం,
(11) కుంభం,
(12) మీనం.

తిథులు
( 1 ) పాఢ్యమి,
( 2 ) విధియ,
( 3 ) తదియ,
( 4 ) చవితి,
( 5 ) పంచమి,
( 6 ) షష్ఠి,
( 7 ) సప్తమి,
( 8 ) అష్టమి,
( 9 ) నవమి,
(10) దశమి,
(11) ఏకాదశి,
(12) ద్వాదశి,
(13) త్రయోదశి,
(14) చతుర్దశి,
(15) అమావాస్య /పౌర్ణమి.

నక్షత్రాలు

( 1 ) అశ్విని,
( 2 ) భరణి,
( 3 ) కృత్తిక,
( 4 ) రోహిణి,
( 5 ) మృగశిర,
( 6 ) ఆరుద్ర,
( 7 ) పునర్వసు,
( 8 ) పుష్యమి,
( 9 ) ఆశ్లేష,
(10) మఖ,
(11) పుబ్బ,
(12) ఉత్తర,
(13) హస్త,
(14) చిత్త,
(15) స్వాతి,
(16) విశాఖ,
(17) అనురాధ,
(18) జ్యేష్ఠ,
(19) మూల,
(20) పూర్వాషాఢ,
(21) ఉత్తరాషాఢ,
(22) శ్రావణం,
(23) ధనిష్ఠ,
(24) శతభిషం,
(25) పూర్వాబాద్ర,
(26) ఉత్తరాబాద్ర,
(27) రేవతి.

తెలుగు సంవత్సరాల పేర్లు

( 1 ) ప్రభవ :-
1927, 1987, 2047, 2107

( 2 ) విభవ :-
1928, 1988, 2048, 2108

( 3 ) శుక్ల :-
1929, 1989, 2049, 2109

( 4 ) ప్రమోదూత :-
1930, 1990, 2050, 2110

( 5 ) ప్రజోత్పత్తి :-
1931, 1991, 2051, 2111

( 6 ) అంగీరస :-
1932, 1992, 2052, 2112

( 7 ) శ్రీముఖ :-
1933, 1993, 2053, 2113

( 8 )భావ. –
1934, 1994, 2054, 2114

9యువ. –
1935, 1995, 2055, 2115

10.ధాత. –
1936, 1996, 2056, 2116

11.ఈశ్వర. –
1937, 1997, 2057, 2117

12.బహుధాన్య.-
1938, 1998, 2058, 2118

13.ప్రమాది. –
1939, 1999, 2059, 2119

14.విక్రమ. –
1940, 2000, 2060, 2120

15.వృష.-
1941, 2001, 2061, 2121

16.చిత్రభాను. –
1942, 2002, 2062, 2122

17.స్వభాను. –
1943, 2003, 2063, 2123

18.తారణ. –
1944, 2004, 2064, 2124

19.పార్థివ. –
1945, 2005, 2065, 2125

20.వ్యయ.-
1946, 2006, 2066, 2126

21.సర్వజిత్తు. –
1947, 2007, 2067, 2127

22.సర్వదారి. –
1948, 2008, 2068, 2128

23.విరోధి. –
1949, 2009, 2069, 2129

24.వికృతి. –
1950, 2010, 2070, 2130

25.ఖర.
1951, 2011, 2071, 2131

26.నందన.
1952, 2012, 2072, 2132

27 విజయ.
1953, 2013, 2073, 2133,

28.జయ.
1954, 2014, 2074, 2134

29.మన్మద.
1955, 2015, 2075 , 2135

30.దుర్మిఖి.
1956, 2016, 2076, 2136

31.హేవళంబి.
1957, 2017, 2077, 2137

32.విళంబి.
1958, 2018, 2078, 2138

33.వికారి.
1959, 2019, 2079, 2139

34.శార్వారి.
1960, 2020, 2080, 2140

35.ప్లవ
1961, 2021, 2081, 2141

36.శుభకృత్.
1962, 2022, 2082, 2142

37.శోభకృత్.
1963, 2023, 2083, 2143

38. క్రోది.
1964, 2024, 2084, 2144,

39.విశ్వావసు.
1965, 2025, 2085, 2145

40.పరాభవ.
1966, 2026, 2086, 2146

41.ప్లవంగ.
1967, 2027, 2087, 2147

42.కీలక.
1968, 2028, 2088, 2148

43.సౌమ్య.
1969, 2029, 2089, 2149

44.సాధారణ .
1970, 2030, 2090, 2150

45.విరోధికృత్.
1971, 2031, 2091, 2151

46.పరీదావి.
1972, 2032, 2092, 2152

47.ప్రమాది.
1973, 2033, 2093, 2153

48.ఆనంద.
1974, 2034, 2094, 2154

49.రాక్షస.
1975, 2035, 2095, 2155

50.నల :-
1976, 2036, 2096, 2156,

51.పింగళ
1977, 2037, 2097, 2157

52.కాళయుక్తి
1978, 2038, 2098, 2158

53.సిద్ధార్ధి
1979, 2039, 2099, 2159

54.రౌద్రి
1980, 2040, 2100, 2160

55.దుర్మతి
1981, 2041, 2101, 2161

56.దుందుభి
1982, 2042, 2102, 2162

57.రుదిరోద్గారి
1983, 2043, 2103, 2163

58.రక్తాక్షి
1984, 2044, 2104, 2164

59.క్రోదన
1985, 2045, 2105, 216

60.అక్షయ
1986, 2046, 2106, 2166.
ఈ తరం పిల్లలకు నేర్పించండి. చదివించండి మరియు మనం మరోసారి మననం చేసుకుందాం..

ఇంట్లో ఎవరైనా మరణిస్తే ఏడాది వరకు పూజలు చేయకూడదా?

బయట వినిపించే మాటల్లో ఇదొకటి. కుటుంబసభ్యులు ఎవరైనా మరణిస్తే, ఏడాది వరకు ఎటువంటి పూజలు చేయకూడదని ప్రచారం చేస్తున్నారు. కొందరైతే కనీసం దీపం కూడా వెలిగించరు, దేవతలందరిని ఒక బట్టలో చుట్టి, అటక మీద పెట్టేస్తారు. సంవత్సరీకాలన్నీ అయిపోయిన తర్వాత మరుసటి ఏడాది దేవుళ్ళ చిత్రపటాలను క్రిందకు దింపి, శుభ్రం చేసి పూజ చేస్తారు. అంటే ఆ వ్యక్తి మరణించిన ఇంట్లో ఏడాది పాటు దీపారాధాన, దైవానికి పూజ, నివేదన ఉండవన్నమాట. ఇది సరైన పద్ధతి కాదు. శాస్త్రం ఇలా చెప్పలేదు.

దీపం లేని ఇల్లు స్మశానంతో సమానం. దీపం శుభానికి సంకేతం. దీపం ఎక్కడ వెలిగిస్తే అక్కడకు దేవతలు వస్తారు. ప్రతి ఇంట్లోను నిత్యం దీపారాధాన అనేది జరగాలి. మరణం సంభవించిన ఇంట్లో 11 వ రోజు తర్వాత శుద్ధి కార్యక్రమం జరుగుతుంది. 12 వ రోజు శుభస్వీకారం జరుగుతుంది. ఆ కుటుంబం ఆ 11 రోజులు మాత్రమే ప్రత్యేకంగా పూజ చేయకూడదు. అంతవరకే శాస్త్రంలో చెప్పబడింది. అంతేకానీ ఏడాది పాటు దీపం వెలిగించకూడదని, పూజలు చేయకూడదని చెప్పలేదు. నిజానికి సూతకంలో ఉన్న సమయంలో కూడా సంధ్యావందనం చేయాలని, అర్ఘ్యప్రధానం వరకు బాహ్యంలో చేసి, మిగితాది మానసికంగా చేయాలని శాస్త్రం చెప్పింది. ఏడాది పాటు ఆలయాలకు వెళ్ళకూడదని కూడా చెప్పలేదు. మనం నిత్యం ఇంతకముందు ఏదైతే చేస్తున్నామో, అది నిరభ్యంతరంగా కొనసాగించవచ్చు. కొత్త పూజలు అనేవి ప్రారంభించకూడదు. ఇంతకముందు రోజూ ఆలయానికి వెళ్తుంటే, సూతకం అయిన తర్వాత కూడా యధావిధిగా ఆలయదర్శనం చేయవచ్చు.

మనం నిత్యం అర్చించడం వలన మనం పూజించే చిత్రపటాల్లో దేవతలు వచ్చి కూర్చుంటారు. అలా ఏడాది పాటు వారికి ధూప, దీప, నైవేధ్యాలు మొదలైన ఉపచారాలు చేయకుండా, బట్టలో చుట్టి పక్కన పెట్టడమే తప్పు. అది దోషము, అరిష్టము కూడా. కనుక తప్పకుండా ఇంట్లో నిత్య దీపారాధన, దైవారాధన జరగాలి. ఇంటికి గానీ, ఇంటి సభ్యులకు కానీ ఎలాంటి దోషాలున్నా, వాటిని అన్నిటిని ఆపే శక్తి ఆ ఇంట్లో చేసే దైవారాధనకు ఉంటుంది. కనుక ఎన్నడూ దైవారాధన, దీపారాధన మానకూడదు. ఈ విషయంలో పూజలు చేయవచ్చు అనేకంటే చేసి తీరాలి అని చెప్పడం సరైన సమాధనం అవుతుందేమో!

వ్యాయామ హాస్యభాషాధ్వ
గ్రామ్యధర్మప్రజాగరాన్,
నోచితా నపి సేవేత
బుద్ధిమా న్నాతిమాత్రయా.

వ్యాయామము, హాస్యభాషణము, సంభోగము, రాత్రులు మేల్కొని ఉండడము – ఇవి అనుచితములు. అయితే, బుద్ధిమంతుడు వీటిని తగురీతిలో సేవించవచ్చును.
[తగిన స్థాయిలో సేవించడం వల్ల హితము కలుగుతుంది; విపరీతంగా ప్రవర్తిస్తే వినాశనానికి హేతువులు అవుతాయని గ్రహించాలి

శాంతిం కాంతిం స్మృతిం జ్ఞానం
ఆరోగ్యం చా౭పి సంతతిమ్,
య ఇచ్ఛతి మహ ద్ధర్మం
బ్రహ్మచర్యం చరే దిహ.

ఎవరైతే…..
మనశ్శాంతిని,
శరీరకాంతిని,
జ్ఞాపకశక్తిని,
జ్ఞానమును,
గొప్పదైన ధర్మాచరణమును….
కోరుకుంటారో, వారు ఈ లోకంలో బ్రహ్మచర్యాన్ని తప్పక పాటించాలి.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

This Brahmana Bhavan has been conceptualized and established during the year 2013 for the sole purpose of providing Boarding & Lodging for only Brahmins who visit Hyderabad on various issues, from quite far off places. All our initiations are obviously based on the welfare and development of our serene Brahmin Community. Here, there are no Luxury rooms or AC rooms available, We will provide only traditional meals to Brahmins those who are visiting Brahmana Bhavan with Free of cost but it is needed to intimate us, at least one day before.
No charges for Meals or accommodation.
Member ship fee is Rs.1000 (One Thousand Only) is mandatory, valid for 10 Years. Please Note : We allow Only Brahmins. Please send your tour schedule at least 10 days before.

                    GiriPrasad Sarma KALLE (కళ్లె)
                     Founder President